Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

Na cmentarzu parafialnym Wrocław–Księże Małe odbyła się uroczystość upamiętniająca kpt. Jana Karwackiego – oficera Wojska Polskiego, żołnierza Korpusu Ochrony Pogranicza oraz 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej, uczestnika operacji „Market Garden”. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu z okazji uhonorowania miejsca jego spoczynku insygnium Grobu Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski.

Kpt. Jan Karwacki (1913–1997) należał do pokolenia, którego młodość brutalnie przerwała II wojna światowa. We wrześniu 1939 roku walczył z wojskami sowieckimi na Podolu. Następnie przez Rumunię przedostał się do Francji, a później do Wielkiej Brytanii, gdzie wstąpił do 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej gen. Stanisława Sosabowskiego. W jej szeregach uczestniczył w operacji „Market Garden”. Podczas walk został ranny, wcześniej ratując z pola bitwy swojego przyjaciela.

Po zakończeniu wojny nie doczekał się w Polsce uznania, na jakie zasługiwał. Mimo wysokich kwalifikacji i służby w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie komunistyczne władze uniemożliwiły mu rozwój kariery dyplomatycznej. Zamieszkał we Wrocławiu, gdzie po latach pracy w budownictwie poświęcił się nauczaniu języka angielskiego. Jako ceniony lektor zyskał szacunek wielu pokoleń studentów oraz tytuł honorowego nestora lektorów.

Odznaczony licznymi polskimi i brytyjskimi odznaczeniami wojskowymi, do końca życia pozostał człowiekiem głębokiej wiary, niezłomnym patriotą i strażnikiem pamięci o żołnierzach walczących o wolność Polski. Regularnie uczestniczył w uroczystościach w Arnhem oraz odwiedzał rodzinne Kresy, dzieląc się świadectwem swoich wojennych doświadczeń i inspirując kolejne pokolenia swoją postawą.

Uroczystość rozpoczęła się od wspólnego odśpiewania Hymnu Państwowego. Następnie wygłoszono okolicznościowe przemówienia poświęcone kpt. Janowi Karwackiemu oraz żołnierzom 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Po poświęceniu miejsca spoczynku złożono kwiaty i zapalono znicze. Wojskową oprawę wydarzenia dopełniły sygnały trębacza oraz wykonanie „Marszu 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej”. Zgodnie z decyzją dowódcy Garnizonu Wrocław asystę honorową wystawiła 16 Dolnośląska Brygada Obrony Terytorialnej.

W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele środowisk pielęgnujących pamięć o polskich żołnierzach, rodziny byłych żołnierzy 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej, poczet sztandarowy Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich Oddział Wrocławski, przedstawiciele wojska oraz mieszkańcy Wrocławia. Głos zabrali m.in. Marcin Zugaj – badacz historii 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej i inicjator upamiętnienia kpt. Jana Karwackiego, Ewa Haliniarz – wnuczka płk. Ryszarda Małaszkiewicza, szefa sztabu 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej, a także Maria Renek, dawna uczennica Jana Karwackiego. To właśnie ona dokonała symbolicznego oznaczenia grobu insygnium Grobu Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski.

O godzinie 13.00 w kościele pw. Najświętszej Maryi Panny Wspomożycielki Wiernych została odprawiona Msza Święta w intencji śp. kpt. Jana Karwackiego, której przewodniczył proboszcz, ojciec Tomasz Pawlukowski.

Oznaczenie grobu kpt. Jana Karwackiego insygnium Grobu Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski jest wyrazem pamięci i wdzięczności wobec człowieka, który w najtrudniejszym czasie stanął do walki o wolną Ojczyznę. To trwały symbol szacunku dla jego służby, odwagi i poświęcenia oraz przypomnienie o wartościach, którym pozostał wierny przez całe życie.