English version
W niedzielę 18 stycznia w Parafii pw. św. Maksymiliana Marii Kolbego we Wrocławiu przy ul. Eugeniusza Horbaczewskiego 20 na wrocławskim Gądowie odbyły się wrocławskie obchody 82. rocznicy rozpoczęcia akcji „Burza” oraz powstania 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej.
Uroczystości miały charakter patriotyczno-religijny i zgromadziły mieszkańców Wrocławia, kombatantów, rodziny żołnierzy Armii Krajowej, przedstawicieli instytucji państwowych, władz samorządowych, organizacji społecznych oraz środowisk patriotycznych. Licznie przybyły również poczty sztandarowe.
Obchody zainicjowała msza święta o godz. 9.30, sprawowana pod przewodnictwem proboszcza parafii ks. Bogusława Steca. Modlono się w intencji Ojczyzny oraz poległych i zmarłych żołnierzy Armii Krajowej, a w szczególności żołnierzy 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK. W homilii ks. Stec podkreślił, że miłość do Ojczyzny realizuje się poprzez ofiarę, a sens akcji „Burza” był wyrazem dążenia do odzyskania niepodległości i zamanifestowania polskiej suwerenności wobec wkraczających wojsk sowieckich. Przypomniał również, że mimo ogromnego wysiłku zbrojnego i poświęcenia żołnierzy Polska nie odzyskała wówczas pełnej niepodległości, a koszty wojny były dla narodu polskiego ogromne. Zaznaczył, że współczesne pokolenia są winne żołnierzom AK wdzięczność, pamięć oraz odpowiedzialność za przyszłość Ojczyzny.
Po zakończeniu mszy uczestnicy zgromadzili się przy tablicach pamiątkowych umieszczonych na murach kościoła, poświęconych 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej oraz jej żołnierzom i krzewicielom pamięci o nich. Tablice te stanowią trwały znak pamięci o żołnierzach polskiego podziemia niepodległościowego.
W uroczystości uczestniczyła Wojskowa Asysta Honorowa wystawiona przez 10. Wrocławską Brygadę Łączności, co nadało obchodom podniosły, państwowy charakter. Tradycyjnie uroczystość rozpoczęła się od wspólnego odśpiewania hymnu Rzeczypospolitej Polskiej.
Uroczystość poprowadził Jerzy Rudnicki z Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu, który przypomniał historyczne tło akcji „Burza” oraz dramatyczne realia działalności Armii Krajowej na Wołyniu. Zaznaczył, że to właśnie Okręg Wołyński AK jako pierwszy rozpoczął działania w ramach akcji „Burza”, w czasie gdy na tych terenach od wielu miesięcy trwały masowe zbrodnie ludobójstwa dokonywane przez ukraińskich nacjonalistów na polskiej ludności cywilnej. Podkreślił, że oddziały Armii Krajowej podejmowały próby obrony Polaków, a tworzona 27. Wołyńska Dywizja Piechoty AK stała się jedną z największych jednostek partyzanckich okresu II wojny światowej.
Od stycznia do końca lipca 1944 roku dywizja przebyła ponad 600 kilometrów, staczając niemal sto bitew i potyczek – początkowo z oddziałami nacjonalistów ukraińskich, następnie z Niemcami, a ostatecznie z nowym sowieckim okupantem narzucającym swoją władzę na wyzwalanych terenach.
Kamilla Jasińska, wicedyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu, podkreśliła, że nie sposób opowiadać o II wojnie światowej oraz walce Polaków o wolność Ojczyzny bez przypomnienia akcji „Burza” i losów 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK. Podziękowała uczestnikom za liczną obecność, zaznaczając, że frekwencja podczas uroczystości jest wyraźnym świadectwem wciąż żywej pamięci o wydarzeniach sprzed ponad ośmiu dekad, szczególnie wśród ludzi młodych, których obecność dowodzi, że historia Armii Krajowej i akcji „Burza” pozostaje ważnym elementem współczesnej świadomości historycznej.
„Tak jak oni bronili wtedy ludności cywilnej, tak my dziś jesteśmy im winni naszą wdzięczną pamięć i szacunek. Cześć i chwała dzielnym chłopcom wołyńskiej AK” – mówiła, kończąc wystąpienie.
Podczas uroczystości przypomniano również, że po zakończeniu wojny pamięć o 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej została na długie dekady wymazana z oficjalnej narracji historycznej, a cisza wokół jej losów trwała aż do końca lat osiemdziesiątych XX wieku, kiedy zaczęły się ukazywać pierwsze publikacje przywracające należne miejsce tej formacji w historii Polski. Dla wielu żołnierze Wołynia pozostali symbolem Polski Kresowej i wierności idei niepodległości.
Na zakończenie uroczystości pod tablicami pamiątkowymi złożono kwiaty i zapalono znicze, oddając hołd poległym i zmarłym żołnierzom Armii Krajowej. W imieniu Marszałka Województwa Dolnośląskiego wieniec złożył Stanisław Huskowski – pełnomocnik marszałka, w imieniu Prezydenta Wrocławia – Jarosław Perduta, dyrektor Departamentu Kultury i Sportu UMW, natomiast Radę Miejską Wrocławia reprezentował radny Robert Pieńkowski. Kwiaty złożyli także przedstawiciele Garnizonu Wrocław, IPN oraz wielu organizacji, w tym kresowych i kombatanckich.
Wrocławskie obchody były wyrazem głębokiego szacunku, wdzięczności i pamięci wobec tych, którzy w najtrudniejszych warunkach walczyli o wolną i suwerenną Polskę.