Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

https://wroclaw.ipn.gov.pl/wro/aktualnosci/213952,Za-nami-rok-ktorego-patronem-byl-Sergiusz-Piasecki-RELACJAFILM.html
28.02.2026, 00:48

Za nami rok, którego patronem był Sergiusz Piasecki [RELACJA+FILM]

Za nami rok 2024 r., którego patronem był Sergiusz Piasecki, postać niezwykła i wielowymiarowa. Wywiadowca, buntownik, więzień, żołnierz, pisarz, zaciekły antykomunista. Instytut Pamięci Narodowej uczcił tego wybitnego Polaka serią działań.

17.02.2025

Broszura edukacyjna „Życie kondotiera. Sergiusz Piasecki 1899 – 1964”

7 grudnia 2023 roku w Centralnym Przystanku Historia IPN w Warszawie odbyła się prezentacja kalendarza historycznego na rok 2024 „Sergiusz Piasecki. Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy między Wilnem, Rzymem, Londynem”, wydanego przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu. W przyszłym roku minie 60 lat od śmierci pisarza.

Przygotowano wystawę plenerową „Siedem twarzy Sergiusza Piaseckiego”. Wernisaż odbył się na wydziale filologii polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego.

Następnie dostępna była w miejscach związanych z pisarzem. W województwie świętokrzyskim – na świętym Krzyżu, gdzie Sergiusz Piasecki był w więzieniu do 1937 r. w Giżycku, gdzie po ewakuacji z Wilna w 1945 r. zamieszkała jego rodzina (żona Jadwiga i syn Władysław). Następnie w Braniewie, Warszawie i ponownie we Wrocławiu podczas Nocy Muzeów. Ostatnim miejscem otwarcia wystawy była ziemia wileńska: Nowa Wilejka i Niemenczyn. W tej pierwszej miejscowości w 1926 r. Sergiusz Piasecki spędził ostatnie chwile zanim trafił na 11 lat do więzienia. Wydarzeniom towarzyszyły liczne panele dyskusyjne, wykłady, prelekcje z udziałem wybitnych naukowców, badaczy, historyków zorganizowane w kraju i za granicą. To właśnie od nich klasy mundurowe z braniewskich szkół średnich, żołnierze giżyckiej jednostki wojskowej, funkcjonariusze Służby Więziennej i młodociani więźniowie z pińczowskiego zakładu karnego, a także Polonia w Londynie, młodzież gimnazjalna w Nowej Wilejce i Niemenczynie mogli usłyszeć historię życia Sergiusza Piaseckiego.

21-22 marca 2024 odbyła się konferencja naukowa "KOCHANEK LITERACKIEJ MUZY: Interdyscyplinarne Studia nad Życiem i Twórczością Sergiusza Piaseckiego" organizowana przez IPN Oddział we Wrocławiu oraz Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. W wydarzeniu wziął udział dr Karol Nawrocki, prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

Wspomnienia o Sergiuszu Piaseckim uwieczniono w nagraniach, wywiadach z jego synem prof. Władysławem Tomaszewiczem a także audycji radiowej, której wywiadu udzielił prof. Tomasz Balbus.

Audycja „Głos z Krakowa” wyemitowana na falach Radia Maryja w dniu 24 stycznia 2024 r. Gościem red. Kajetana Rajskiego był dr hab. Tomasz Balbus, historyk, naczelnik Oddziałowego Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu.

Istotnym punktem było odnowienie nagrobka pisarza w Hastings i objęcie go opieką przez Instytut Pamięci Narodowej. Zgodnie z wolą syna, Instytut Pamięci Narodowej planuje sprowadzić szczątki Sergiusza Piaseckiego do Polski i z honorami wojskowymi pochować na Powązkach. W niedalekiej przyszłości ma powstać biografia o Sergiuszu Piaseckim.

Film „Chciałbym, aby Ojciec wrócił do Polski…” to wspomnienia fizyka, emerytowanego profesora Politechniki Gdańskiej, Władysława Tomaszewicza, syna ppor. Sergiusza Piaseckiego („Kiry”, „Sueza”), oficera Armii Krajowej, wybitnego pisarza, emigranta. Profesor mówi o ojcu, którego nie zdążył poznać. Opowiada również historię swojej drogi życiowej. Po ewakuacji z rodzicami z Wilna w 1945 r., mieszkając w Giżycku i Gdańsku, pozostaje on do dzisiaj, z własnego wyboru, pod konspiracyjnym nazwiskiem ojca. Wywiad przeprowadził 19 grudnia 2024 r. w Gdańsku dr hab. Tomasz Balbus. Zgodnie z wolą syna Instytut Pamięci Narodowej planuje sprowadzić z Hastings w Wielkiej Brytanii do Polski szczątki Sergiusza Piaseckiego i z honorami wojskowymi pochować na Powązkach.