Instytut Pamięci Narodowej we Wrocławiu

Program uroczystości

Godz. 9.30

Msza Święta w kaplicy cmentarnej w intencji ofiar reżimu komunistycznego spoczywających na Cmentarzu Osobowickim.

Godz. 10.30

Uroczysty pochówek 49 żołnierzy i działaczy podziemia niepodległościowego.

Ceremonia będzie symbolicznym hołdem dla osób, które po zakończeniu II wojny światowej walczyły o niepodległość Polski, a następnie zostały poddane represjom komunistycznego aparatu bezpieczeństwa. Uroczystość odbędzie się w Kwaterze Żołnierzy Niezłomnych na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu, a rozpocznie mszą w kaplicy cmentarnej.

Uroczysty pogrzeb ofiar represji komunistycznych, których szczątki odnaleziono podczas prac prowadzonych na cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu, będzie konsekwencją działań podjętych przez Instytut Pamięci Narodowej w celu uporządkowania, zbadania i godnego upamiętnienia tego miejsca.

O planach dotyczących ekshumacji, utworzenia kwatery wojennej oraz przyszłego upamiętnienia ofiar mówiono podczas konferencji prasowej, która odbyła się 30 października 2025 r. Tematem spotkania były informacje dotyczące zakończenia zasadniczego etapu ekshumacji szczątków z pól 81A i 120 cmentarza Osobowickiego oraz dalsze działania Instytutu Pamięci Narodowej i Urzędu Miejskiego Wrocławia.

Pola 81A i 120 cmentarza Osobowickiego to dawne kwatery więzienne, w których w latach 1948–1956 potajemnie grzebano m.in. żołnierzy antykomunistycznego podziemia niepodległościowego – osoby stracone i zmarłe w Więzieniu nr 1 przy ul. Kleczkowskiej oraz zmarłe w Więzieniu nr 2 przy ul. Sądowej we Wrocławiu.

W 2023 r. Instytut Pamięci Narodowej, w porozumieniu z Gminą Wrocław oraz Dolnośląskim Urzędem Wojewódzkim, podjął działania mające na celu uporządkowanie obu pól i stworzenie w tym miejscu kwatery wojennej przeznaczonej dla żołnierzy niezłomnych i innych osób, które walczyły o niepodległość Polski. Miejsce to ma stać się hołdem dla wszystkich, którzy oddali życie za wolność kraju.

W latach 2024–2026 przeprowadzono ekshumacje szczątków z pól więziennych 81A i 120, znajdujących się przed pomnikiem „Ofiar Terroru Komunistycznego 1945–1956”. Prace te były ważnym etapem działań zmierzających do przywrócenia temu miejscu należnego charakteru oraz zapewnienia ofiarom represji komunistycznych godnego miejsca spoczynku. 

Poniższe zdjęcia prezentują obecny stan Kwatery Żołnierzy Niezłomnych na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu.