English versionW programie tegorocznych DOLNOŚLĄSKICH OBCHODÓW NARODOWEGO DNIA PAMIĘCI „ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH” znalazły się trzy wydarzenia.
O godz. 10.00 rozpocznie je tradycyjna uroczystość państwowa przy Pomniku Ofiar Terroru Komunistycznego 1945–1956, znajdującym się na polu nr 120 Cmentarza Osobowickiego we Wrocławiu. Uroczystość zostanie przeprowadzona zgodnie z Ceremoniałem Wojskowym Sił Zbrojnych RP z udziałem Wojskowej Asysty Honorowej wystawionej przez żołnierzy Garnizonu Wrocław (Dowództwo 3. Brygady Radiotechnicznej, 31. Batalion Radiotechniczny, Komenda Obsługi Lotniska) oraz Orkiestry Reprezentacyjnej Wojsk Lądowych we Wrocławiu.
Mile widziane poczty sztandarowe instytucji i organizacji.
Potwierdzenie udziału delegacji i chęć złożenia kwiatów lub zniczy przy pomniku należy zgłosić do piątku 27 lutego na adres oddzial.wroclaw@ipn.gov.pl.
Więcej na temat historii kwater więziennych na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu
Kolejnym punktem programu będzie msza święta sprawowa o godz. 12.00 w Kościele Garnizonowym – Bazylice Mniejszej pw. św. Elżbiety we Wrocławiu w intencji Żołnierzy Niezłomnych. Serdecznie zapraszamy poczty sztandarowe instytucji i organizacji.
Obchody zakończy koncert „Pamięci Niezłomnych” w wykonaniu Wrocławskiej Orkiestry Wszechmuzycznej, który o godz. 17.00 odbędzie się na Skwerze ppłk. Ludwika Marszałka przy Pomniku Żołnierzy Niezłomnych (u zbiegu ulic Borowskiej, Dyrekcyjnej i Glinianej) we Wrocławiu. Organizatorzy zachęcają do przyniesienia róż, które w trakcie koncertu będzie można złożyć przy pomniku.
Ponadto w ramach obchodów Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” Oddział Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu organizuje dwa inne wydarzenia.
W poniedziałek 2 marca zapraszamy na godz. 10.00 do Liceum Ogólnokształcącego nr I im. Danuty Siedzikówny „Inki” we Wrocławiu (ul. Księcia Józefa Poniatowskiego 9). W ramach wydarzenia zatytułowanego „Powiedzcie mojej babci, że zachowałam się, jak trzeba…” zostanie odsłonięta pamiątkowa tablica poświęcona ppor. Danucie Siedzikównie „Ince”.
Danuta Siedzikówna ps. „Inka” (3 września 1928 – 28 sierpnia 1946) – legendarna sanitariuszka i łączniczka 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej, podkomendna mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”. Cicha, skromna, na pozór taka, jak wielu innych. Mogła wybrać „normalne życie” – zdobyć wykształcenie, założyć rodzinę, zdecydowała jednak, że jej obowiązkiem jest służba Ojczyźnie. Za działalność na rzecz niepodległości Polski przez komunistyczny sąd została skazana na podwójną karę śmierci. Na kilka dni przed 18. urodzinami została zamordowana i skrycie pogrzebana. Jej szczątki odnaleziono dzięki staraniom Instytutu Pamięci Narodowej dopiero w 2014 r. Dwa lata później, w 70. rocznicę śmierci, z należnymi honorami pochowano ją na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku. „Inka” – będąc ważnym symbolem i punktem odniesienia dla kolejnych pokoleń młodych Polaków – w 2016 r. została patronką najstarszego publicznego liceum ogólnokształcącego we Wrocławiu. W przeprowadzonym w 2013 r. szkolnym referendum zdecydowaną większością głosów pokonała inne kandydatury.
Chęć wzięcia udziału w wydarzeniu należy zgłosić do czwartku 26 lutego na adres inka@lo1.wroc.pl.
Organizatorami wydarzenia są: Oddział IPN we Wrocławiu oraz Liceum Ogólnokształcące nr I im. Danuty Siedzikówny „Inki” we Wrocławiu.
„Dziękuję za wszystko i żegnam wszystkich” to wydarzenie, w ramach którego odbędzie się premiera filmu dokumentalnego „«Gdy rzucą nam wyzwanie…». Henryk Urbanowicz (1926–1949)”, w reż. Tomasza Bożerockiego (prod. IPN, 2025) oraz promocja książki „«Żegnam wszystkich». Henryk Urbanowicz «Zabawa». Biografia harcerza i żołnierza brygad wileńskich Armii Krajowej kpt. «Szczerbca» i mjr. «Łupaszki»” autorstwa dr. hab. Tomasza Balbusa i dr. Krzysztofa Łagojdy (wyd. IPN, 2025). Dyskusję wokół książki i filmu poprowadzi Jakub Horbacz. Podczas spotkania książka będzie dostępna w promocyjnej cenie, do nabycia będą także inne publikacje Wydawnictwa IPN. Zapraszamy we wtorek 3 marca na godz. 17.00 do Przystanku Historia IPN przy ul. Jana Długosza 48 we Wrocławiu. Wstęp wolny.
Henryk Urbanowicz ps. „Zabawa” (20 kwietnia 1926 – 6 maja 1949) w niepodległej Polsce żył tylko 13 lat. Najpierw Sowieci, a później Niemcy odebrali mu wolność. Po wojnie również nie mógł się nią cieszyć. Komuniści zamordowali go, gdy miał zaledwie 23 lata. Bardziej zapamiętał w swoim krótkim życiu chłód kolby pistoletu maszynowego, rękojeść TT, kwatery wiejskie, akcje partyzanckie niż zapach świeżego druku zeszytów szkolnych i podręczników. Nie dane mu było ukończyć rozpoczętych niedawno studiów na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu. Okupanci odebrali mu wszystko oprócz dumy i przynależności narodowej. Szedł prostymi ścieżkami, jako harcerz i żołnierz AK wierzył w wykonywanie rozkazów, ochronę wartości patriotycznych i walkę o wyzwolenie kraju. Mimo młodego wieku jak mało kto rozumiał znaczenie słów Bóg, Honor i Ojczyzna. Zamordowany w więzieniu nr 1 przy ul. Kleczkowskiej we Wrocławiu, został potajemnie pogrzebany na Cmentarzu Osobowickim. Rodzina miała już nigdy nie poznać miejsca jego spoczynku. Na szczęście stało się inaczej. Po latach zapomnienia i niebytu powraca, dając przykład siły i wiary w zwycięstwo.
Autorami książki poświęconej Henrykowi Urbanowiczowi są:
dr hab. Tomasz Balbus – historyk dziejów najnowszych, zajmuje się bezpieczeństwem narodowym, działaniami nieregularnymi, historią wojskowości w Europie Środkowo-Wschodniej, Polskim Państwem Podziemnym; członek redakcji naukowych „Rocznika Bezpieczeństwa Międzynarodowego”, „Przeglądu Archiwalnego Instytutu Pamięci Narodowej”, słownika biograficznego „Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944–1956”; autor kilkunastu monografii, biografii, edycji źródłowych; naczelnik Oddziałowego Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu.
dr Krzysztof Łagojda – historyk specjalizujący się w powojennej historii Polski; absolwent Instytutu Historycznego Uniwersytetu Wrocławskiego, pracownik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN we Wrocławiu, w latach 2017–2019 pracownik Oddziałowego Archiwum IPN we Wrocławiu; laureat Nagrody im. prof. Wojciecha Wrzesińskiego za najlepszą pracę magisterską z historii XX wieku; autor kilku monografii poświęconych tematyce zbrodni katyńskiej, systemowi stalinowskiemu oraz podziemiu niepodległościowemu w Polsce, współredaktor tomów naukowych oraz autor około trzydziestu artykułów naukowych w czasopismach historycznych.