-
30 stycznia przypada rocznica urodzin majora Juliana Dotzauera – kawalera Orderu Virtuti Militari i bohatera wojny polsko-bolszewickiej
Niemal natychmiast wyraził chęć służby w ramach formowanej na Zachodzie Armii Polskiej, do której został przyjęty w grudniu 1918 roku. Wkrótce otrzymał możliwość powrotu do kraju. Otrzymał przydział do 50. Pułku Piechoty Strzelców Kresowych, gdzie powierzono mu dowództwo kompanii. W szeregach tej jednostki przeszedł cały szlak bojowy wojny polsko-bolszewickiej.
Wsławił się przede wszystkim wydarzeniami z kwietnia 1920 roku, kiedy to w okolicach miejscowości Kordelówka na czele dowodzonej przez siebie kompanii przypuścił brawurowy atak na dwa stojące na stacji pociągi bolszewickie, z których jeden okazał się być pociągiem pancernym. Pomimo rażącej dysproporcji sił w tym starciu, trwającym kilka godzin ostatecznie udało mu się zdobyć oba wrogie pociągi i zmusić oddziały bolszewickiej do odwrotu. Następnego dnia jednak czerwonoarmiści przystąpili do gwałtownego kontrataku, który został odparty przez żołnierzy dowodzonych przez Juliana Dotzauera. Tym samym utrzymano cenną zdobycz w postaci sowieckiego pociągu pancernego nr 21, który następnie został przejęty i wcielony do Wojska Polskiego pierwotnie jako „Strzelec Kresowy”, a następnie przemianowany na Pociąg Pancerny nr 51 „Pierwszy Marszałek”. Losy tego zdobytego w 1920 roku pojazdu są materiałem na osobną historię. Dość powiedzieć, że pociąg pozostał w służbie aż do września 1939 roku, działając wówczas w składzie Armii „Kraków”, został 22 września 1939 zdobyty przez Armię Czerwoną i ponownie wcielony do służby w 71 Pułku NKWD. W 1941 roku po niemieckiej agresji na ZSRR zdobyli go z kolei Niemcy i również wcielili do swoich sił, gdzie jako Panzerzug 11 walczył na froncie wschodnim aż do stycznia 1945 roku, kiedy to został porzucony w pobliżu miejscowości Chęcin nie mogąc sforsować Nidy ze względu na wysadzone mosty.
Za dowodzenie w akcji zdobycia pociągów w kwietniu 1920 roku kapitan Julian Dotzauer został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Po zakończeniu wojny z bolszewikami Dotzauer pozostał w wojsku, służąc najpierw w macierzystym pułku, a następnie otrzymując przydział do Centrum Wyszkolenia Dowództwa Okręgu Generalnego Lwów. W 1929 roku otrzymał awans do stopnia majora, został także przeniesiony do 33. Pułku Piechoty w Łomży na stanowisko kwatermistrza, a po trzech lata otrzymał nominację na stanowisko dowódcy batalionu. W 1933 roku został komendantem Powiatowej Komendy Uzupełnień w Grudziądzu. Przeszedł w stan spoczynku w grudniu 1935 roku.
Zmarł 28 października 1970 roku w Krakowie. Spoczął jednak na Cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu (pole 20, rząd 29, grób nr 1119). W listopadzie 2024 roku został objęty akcją „Ocalamy” realizowaną przez Oddziałowe Biuro Upamiętnienia Walk i Męczeństwa IPN we Wrocławiu. Jego grób został również wpisany do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Rzeczpospolitej Polskiej.
Dwaj bracia Juliana Feliks Jan (ur. 1889 r.) oraz Jan Franciszek (ur. 1896 r.) także byli czynnie zaangażowani w walkę o niepodległość Polski w XX wieku. Jan był żołnierzem 5. Pułku Legionów Polskich w trakcie pierwszej wojny światowej. Feliks natomiast służył w Korpusie Ochrony Pogranicza. Wszelki ślad zaginął po nim we wrześniu 1939 roku.
Tekst: Przemysław Mandela Oddziałowe Biuro Upamiętnienia Walk i Męczeństwa IPN Oddział we Wrocławiu