Instytut Pamięci Narodowej we Wrocławiu

Wydarzenie zorganizowało Stowarzyszenie Pamięć i Dialog w Legnicy we współpracy z partnerami instytucjonalnymi, pod honorowym patronatem Macieja Kupaja – Prezydenta Miasta Legnicy. W uroczystości udział wzięła Wojskowa Asysta Honorowa ze sztandarem 10 Brygady Kawalerii Pancernej im. gen. broni Stanisława Maczka, a dowódcę Brygady reprezentował mjr Tomasz Frąckiewicz.

Podczas ceremonii głos zabrał Jerzy Rudnicki, pełniący obowiązki Naczelnika Oddziałowego Biura Upamiętnienia Walk i Męczeństwa IPN, który w swoim przemówieniu przywołał słowa Marii Konopnickiej z wiersza „W zaduszny dzień”:

„Proście wy Boga o takie mogiły,
które łez nie chcą, ni skarg, ni żałości,
lecz dają sercom moc czynu, zdrój siły.”

Następnie odwołał się do zapisów ustawy o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski, przypominając:

„Oddając hołd przeszłym pokoleniom, które swoją postawą oraz walką o niepodległą i suwerenną Ojczyznę walnie przyczyniły się do wyzwolenia Narodu Polskiego, mamy obowiązek zachować pamięć o ich poświęceniu.”

Tadeusz Gumiński (1906–1982)
Urodzony w Żychlinie (pow. kutnowski). Harcerz, publicysta, historyk i działacz społeczny. W czasie II wojny światowej żołnierz Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej, redaktor konspiracyjnych pism m.in. „Wiadomości Polskie” i „Powstaniec”.

8 grudnia 1944 r. został aresztowany przez funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Biłgoraju i skazany przez Wojskowy Sąd Okręgowy w Lublinie na karę śmierci. Wyrok został zamieniony na 10 lat więzienia, a następnie – na mocy amnestii – skrócony do 5 lat.

Po opuszczeniu komunistycznego więzienia początkowo osiedlił się we Wrocławiu. Jednak swoje życie poświęcił Legnicy, gdzie przez lata działał społecznie i zawodowo – był inicjatorem i prezesem Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Legnicy, redaktorem „Szkiców Legnickich”, pierwszym kierownikiem Muzeum Regionalnego w Legnicy (obecnie Muzeum Miedzi w Legnicy) oraz autorem licznych opracowań historycznych o Dolnym Śląsku.
Honorowy Obywatel Miasta Legnicy.