Instytut Pamięci Narodowej we Wrocławiu

Pierwszym krokiem było odnalezienie w Gdańsku syna pisarza prof. Władysława Tomaszewicza, fizyka i emerytowanego naukowca Politechniki Gdańskiej. Z entuzjazmem przyjął on inicjatywę IPN. Szczegóły przedsięwzięcia omówiono podczas spotkania z dr. Nawrockim. Wtedy też nagrano wywiad dla TVP Gdańsk. W kolejnych miesiącach Oddział IPN we Wrocławiu zorganizował w Polsce, Wielkiej Brytanii i na Litwie szereg działań edukacyjnych przypominających sylwetkę tego niezwykłego pisarza i oficera Armii Krajowej. Jego dokumenty i pamiątki zostały przez wnuczkę, Ewę Tomaszewicz, przekazane do zeskanowania i włączenia do zasobu IPN w ramach akcji „Archiwum Pełne Pamięci”.

Powstały publikacje naukowe, broszury edukacyjne i kalendarze ścienne. W mediach społecznościowych opublikowano wywiady z synem, wnuczką i dawną podopieczną Sergiusza Piaseckiego. Zorganizowano konferencje naukowe i sesje popularyzatorskie. Postać Piaseckiego poznawały szkoły i jednostki wojskowe. Przed więzieniem na Świętym Krzyżu, gdzie pisarz przeżył duchową przemianę, stanęła wystawa plenerowa ukazująca jego życie i działalność na rzecz Niepodległej. Ekspozycja wkrótce trafi także do Warszawy.

W 60. rocznicę śmierci pisarza, 12 września 2024 r., wspólnie z jego synem prof. Władysławem Tomaszewiczem odwiedzono Hastings w Wielkiej Brytanii, gdzie IPN odnowił nagrobek Sergiusza Piaseckiego. To tam zapadła decyzja, by sprowadzić jego szczątki do Warszawy. Aby to było możliwe, należało odnaleźć formalnego dysponenta grobu. W Australii odszukano osobę, która opłacała jego utrzymanie, byłą podopieczną Piaseckiego, Barbarę Fairbairn, dziś siostrę zakonną Suzanne. Specjalnie przyleciała ona z Australii do siedziby zakonu Franciscan Missionaries of the Divine Motherhood w Ladywell pod Londynem. Tam spotkała się z przedstawicielami IPN wyrażając zgodę na sprowadzenie szczątków do Polski. Był to przełom w pokonaniu brytyjskich procedur związanych z ekshumacją.

29 września 2025 r. autor „Kochanka Wielkiej Niedźwiedzicy” powróci z emigracyjnego wygnania do ojczyzny i swoich czytelników. Spocznie na warszawskich Powązkach Wojskowych. Szczegóły uroczystości. We Wrocławiu projekt realizowali: Tomasz Balbus, Magda Wysocka, Marcin Marczak, Maciej Parysek, Krystian Kościelny. W Wielkiej Brytanii wspierali ich Bartosz Karol Piasecki i Tomasz Muskus.  Samo sprowadzenie szczątków przeprowadził zespół Biura Upamiętnienia Walk i Męczeństwa IPN w Warszawie pod kierownictwem Joanny Sulej-Piskorz.

Ponadto polecamy:

Żywot Kochanka Wielkiej Niedźwiedzicy | Z Historią na Ty #82

Sergiusz Piasecki (1899 - 1964) – cykl Portrety odc. 18

Sergiusz Piasecki (1899-1964). Buntownik, żołnierz, pisarz [DYSKUSJA]

Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy – cykl Archiwum Pełne Pamięci. Ocalone historie

Niezwykłe losy Sergiusza Piaseckiego, czyli jak działał kontrwywiad AK - Audycja Limes Inferior

Autor tekstu: Tomasz Balbus