Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

https://wroclaw.ipn.gov.pl/wro/aktualnosci/213691,quotNiebo-zdaje-sie-plakac-na-mysl-o-wydarzeniach-sprzed-80-latyquot-Wroclaw-Les.html
28.02.2026, 00:19

"Niebo zdaje się płakać na myśl o wydarzeniach sprzed 80 laty" - Wrocław Leśnica, 23 stycznia 2025

Druga połowa stycznia 1945 roku. Środek zimy, mróz sięgał nawet –20 stopni Celsjusza. Wiał silny wiatr, nie brakowało zamieci śnieżnych. Dla niemieckiego obozu koncentracyjnego Gross-Rosen zostało ogłoszone pogotowie ewakuacyjne, które dotyczyło m.in. piętnastu jego podobozów, w tym czterech ulokowanych w wojennym Wrocławiu.

23.01.2025

23 stycznia w drogę wyruszyli więźniowie AL Breslau-Lissa, tuż po nich ewakuowano kolejne trzy podobozy: AL Breslau I i AL Breslau II oraz podobóz kobiecy FAL Breslau-Hundsfeld. Po kilku dniach kolumny więźniów i więźniarek – mocno zdziesiątkowane dotarły do obozu macierzystego. Więźniowie zamarzali, umierali z głodu, a niemający sił iść dalej, byli zabijani przez eskortujących ich strażników. Trasa marszu naznaczona była niejednokrotnie masowymi grobami. Były to marsze śmierci.

Dokładnie w 80. rocznicę rozpoczęcia ewakuacji wrocławskich filii Gross-Rosen, czyli w czwartek 23 stycznia w strugach deszczu odbyła się okolicznościowa uroczystość upamiętniająca to wydarzenie i jego ofiary. – Niebo zdaje się płakać na myśl o wydarzeniach sprzed 80 laty – mówili zgromadzeni.

Na skwerze przy ul. Trzmielowickiej we wrocławskiej Leśnicy, przy siedzibie 10. Wrocławskiej Brygady Łączności, tuż przy odsłoniętym w 2023 roku pomniku upamiętniającym więźniów AL Breslau-Lissa oraz robotników przymusowych i jeńców wojennych pracujących przymusowo na terenie obecnego osiedla Leśnica podczas II wojny światowej hołd ofiarom marszów śmierci oddały licznie przybyłe delegacje.

Uroczystość stała się okazją do wręczenia medali „Reipublicae Memoriae Meritum”, które są przyznawane za wybitne zasługi w działalności publicznej i społecznej dla upamiętniania historii Narodu Polskiego w latach 1917–1990 oraz za wspieranie Instytutu Pamięci Narodowej w jego działalności. Medalem w stopniu złotym odznaczony został Stanisław Wesołowski, zaś medal srebrny trafił do Joanny Mierzwiak.