Instytut Pamięci Narodowej we Wrocławiu

Po rozwiązaniu przez Sowietów dywizji żołnierze 27. WDP AK byli rozstrzeliwani przez NKWD, osadzani w więzieniach i łagrach sowieckich; wcielani do 1. Armii Wojska Polskiego gen. Z. Berlinga podporządkowanej Armii Czerwonej, w więzieniach i obozach w Polsce (Zamek Lubelski, Skrobów i in.), walczyli jako Żołnierze Niezłomni (WiN, NSZ), przez wiele lat prześladowani przez UB, ukrywali swój udział w podziemnej walce o niepodległość Ojczyzny.

Dziś z udziałem żołnierzy Wojska Polskiego, przedstawicieli IPN, organizacji kombatanckich, szkół oraz duchowieństwa we wrocławskim kościele pw. Św. M. M. Kolbego upamiętniono 81. rocznicę powołania 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej.

W wydarzeniu wziął udział także m.in. dr Jan Pyś, dyrektor Urzędu Żeglugi Śródlądowej we Wrocławiu, przedstawiciel Garnizonu Wrocław ppłk Krzysztof Lis, zastępca dowódcy 3 Brygady Radiotechnicznej we Wrocławiu, przedstawiciele Stowarzyszenia Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów oraz Ryszard Marcinkowski, prezes Towarzystwa Miłośników Kultury Kresowej. W imieniu 27 WDP AK głos zabrała p. Teresa Kadłuczka, córka Powiatowego Delegata Rządu na Kowel, która na ręce dyrektora wrocławskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej przekazała Krzyż Pamiątkowy 27 WDP AK.

Podczas uroczystości głos zabrał dyrektor wrocławskiego Oddziału IPN. Dr hab. Kamil Dworaczek, który cytował ostatni rozkaz jednego z dowódców:

 ,, Żołnierze, idziemy do swych domów. Wiem, że większość z was nie ma własnych domów, ani rodziny. Pamiętajcie o tym , że każda rodzina i strzecha polska będzie dla was rodziną i własnym domem.

Wiem ,że czeka was poniewierka, głód i bezdomność. Nie rozpaczajcie! Ta moc, którą zdobyliście w ciągu naszych walk starczy wam na przetrwanie. Wierzę głęboko, że spotkamy się w szeregach Wojska Polskiego. Wierzę, że jeszcze pójdziemy do walki! Pamiętajcie o swych dowódcach, którzy was wiedli do walki, którzy z Wami wspólnie cierpieli w czasie klęsk i radowali się po zwycięstwach.

Czołem, chłopcy! Do zobaczenia”.

- Los wielu tych chłopców był tragiczny, wielu zginęło ,tylko część żołnierzy Wołynia przetrwało, a ci zostali skazani na kilkadziesiąt lat zapomnienia. Dzisiaj prawie wszyscy odeszli już na wieczną wartę, ale dzięki nam, dzięki naszym staraniom, takim uroczystościom jak ta dzisiejsza. Pozostanie o nich żywa pamięć, wieczna pamięć, pamięć o chłopcach z wołyńskiej AK – zakończył Dworaczek.

Mszę Św. w intencji żyjących i zmarłych żołnierzy 27 WDP AK odprawił proboszcz parafii PW. M. M Kolbego ks. Bogusław Stec oraz ks. prałat Czesław Majda.

Zdjęcia autorstwa Andrzeja Powidzkiego.