Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

https://wroclaw.ipn.gov.pl/wro/aktualnosci/203759,Ruszaja-prace-ekshumacyjne-na-Cmentarzu-Osobowickim-Maja-potrwac-do-konca-sierpn.html
27.02.2026, 07:39

Ruszają prace ekshumacyjne na Cmentarzu Osobowickim. Mają potrwać do końca sierpnia - Wrocław, 19 lipca 2024

Do końca sierpnia tego roku mają potrwać prace ekshumacyjne na kwaterach więziennych na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu. Te działania to odpowiedź na słuszny głos wrocławian, którzy od dłuższego czasu mówili o konieczności godnego uhonorowania spoczywających tam bohaterów.

19.07.2024

Pierwszy etap prac obejmuje wydobycie szczątków z części pola 120 przed Pomnikiem Ofiar Terroru Komunistycznego 1945–1956. Dziś teren został ogrodzony, odbył się również briefing prasowy. 

- Kończy się weryfikacja wszystkich osób, które zostały w tym miejscu pochowane. Dziś już wiemy, że kwatera honorowa będzie składała się z około 60 nagrobków. Jej projekt jest na etapie konsultacji   mówił podczas dzisiejszej konferencji dr hab. Kamil Dworaczek, dyrektor IPN Oddział we Wrocławiu.

Na polach 81A i 120, czyli na kwaterach więziennych w latach 1948–1956 chowano osoby stracone i zmarłe w więzieniu nr 1 przy ul. Kleczkowskiej oraz więzieniu nr 2 przy ul. Sądowej.

- Szacuje się, że w tym okresie pochowano tutaj około 350 osób. Wśród nich znaleźli się żołnierze podziemia niepodległościowego, Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych, Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj, Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” ale również pospolici przestępcy, kryminaliści, mordercy, a nawet funkcjonariusze aparatu represji. Był to celowy zabieg osób, które tworzyły system komunistyczny, aby raz na zawsze skazać na zapomnienie żołnierzy podziemia niepodległościowego, skazać na zapomnienie ich czyny w imię wolnej i niepodległej Polski po 1945 roku – powiedział dr Krzysztof Łagojda, pracownik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN we Wrocławiu.

Efektem rozpoczętych dzisiaj prac, będą ponowne pochówki bohaterów podziemia niepodległościowego. Uroczystość ma się odbyć w połowie października.

- Nie do przyjęcia była sytuacja, w której część bohaterów nie ma swojej mogiły i depczemy po miejscu, gdzie leżą. W końcu doczekają się godnego miejsca pochówku, a Wrocław będzie miał wreszcie kwaterę żołnierzy niezłomnych, gdzie będziemy mogli oddać im należyty szacunek i cześćdodał dyrektor IPN Oddział we Wrocławiu.

Prace ekshumacyjne będą przeprowadzać specjaliści na zlecenie  Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Warszawie. Oddział IPN we Wrocławiu wspiera projekt na jego wszystkich etapach.

- Chciałbym podkreślić bardzo dobrą współpracę z Urzędem Wojewódzkim, Gminą Wrocław oraz Zarządem Cmentarzy Komunalnych. Myślę, że bez tego nie udałoby nam się spotkać tak szybko w celu realizacji tego ważnego zadania – zakończył dr hab. Kamil Dworaczek.

Rozpoczęte dziś prace to pierwszy etap, kolejny zaplanowano na rok przyszły. Wtedy odbędą się ekshumacje pola 81 A oraz pozostałej części pola 120. Warto dodać, że poprzednie ekshumacje na tych kwaterach odbyły się w latach 2003-2012. Prace pod kierownictwem prof. Krzysztofa Szwagrzyka doprowadziły do identyfikacji osób tam spoczywających.