Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

https://wroclaw.ipn.gov.pl/wro/aktualnosci/170929,Swiatowy-Dzien-Sybiraka-i-83-rocznica-agresji-sowieckiej-na-Polske-Wroclaw-17-wr.html
19.03.2026, 19:09

Światowy Dzień Sybiraka i 83. rocznica agresji sowieckiej na Polskę – Wrocław, 17 września 2022

83 lata temu, 17 września 1939 r. armia sowiecka wkroczyła do Polski. Był to początek prześladowań na ziemiach II Rzeczpospolitej, a od 1940 r. wywózek Polaków na Sybir.

17.09.2022

We Wrocławiu, jak co roku, uroczystości upamiętniające odbyły się pod Pomnikiem Zesłańcom Sybiru na skwerze Sybiraków przy placu Strzeleckim. Uroczystości zapoczątkowała msza święta w trakcie której okolicznościowe kazanie do zgromadzonych wygłosił ks. prof. Franciszek Głód. Instytut Pamięci Narodowej reprezentowali dr Paweł Rożdżestwieński – dyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu i pracownicy Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN we Wrocławiu: Sylwia Krzyżanowska i Wojciech Trębacz – naczelnik Biura.

Dr Rożdżestwieński w swoim wystąpieniu upomniał się o pamięć ofiar wywózek Polaków w głąb Związku Sowieckiego, do Kazachstanu. Podkreślając, że dramat ludności polskiej zaczął się już w 1936 r.:

W styczniu 1936 r. dowództwo NKWD opracowało plan przesiedlenia „elementu niepewnego” z przygranicznych terenów zachodniej, sowieckiej Ukrainy do Kazachstanu. (…) W trakcie transportu w bydlęcych wagonach, wiele osób zachorowało i zmarło wskutek wycieńczenia, braku godnego pożywienia i opieki medycznej. (…) Polacy, których deportowano w 1936 r. na powrót do ojczyzny musieli czekać aż do czasów rozpadu Związku Sowieckiego, czyli do 1991 r.

Następnie złożono kwiaty, odczytano apel pamięci, oddano salwę honorową, wręczono odznaczenia.