Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

https://wroclaw.ipn.gov.pl/wro/aktualnosci/161720,Demontaz-pomnika-poswieconego-Armii-Czerwonej-w-gminie-Proszkow-woj-opolskie-z-u.html
01.03.2026, 22:15

Demontaż pomnika poświęconego Armii Czerwonej w gminie Prószków (woj. opolskie) z udziałem prezesa IPN dr. Karola Nawrockiego – 23 marca 2022

Od słów do czynów! Dzięki apelowi prezesa IPN rozpoczął się kolejny etap dekomunizacji w Polsce. Demontaż pomnika poświęconego Armii Czerwonej w gminie Prószków (woj. opolskie) z udziałem prezesa IPN dr. Karola Nawrockiego odbył się podczas briefingu prasowego 23 marca o godz. 14.30 w miejscowości Chrzowice (gm. Prószków, woj. opolskie). „Nie ma miejsca na czerwone gwiazdy w przestrzeni publicznej wolnej Europy” – powiedział dr Karol Nawrocki. Wydarzenie można zobaczyć na kanale IPNtv.

23.03.2022

Jak stwierdził dr Karol Nawrocki, prezes Instytutu Pamięci Narodowej, za symbolem czerwonej gwiazdy kryją się zbrodnie systemu komunistycznego jeszcze z okresu międzywojennego – ofiary metodycznego ludobójstwa sowietów na Kazachach, na Ukraińcach, którzy zostali zagłodzeni, a także Rosjan mordowanych przez komunostów. Symbol czerwonej gwiazdy, tak samo jak niemiecka swastyka, odpowiada za wybuch II wojny światowej. Czerwona gwiazda to znak zbrodniarzy z Katynia, a potem zniewolenia Polski I Europy Środkowo-Wschodniej przez sowietów.

Niestety do dnia dzisiejszego symbol czerwonej gwiazdy, Marks, Engels, Lenin i Stalin dominują w mózgach i sercach włodarzy Federacji Rosyjskiej, którzy barbarzyńsko starają się zdemolować niepodległą Ukrainę

– nawiązał do bieżących wydarzeń prezes IPN

Jak wskazał dr Karol Nawrocki, nierozliczenie zbrodni komunistycznych oraz obecność symboli totalitarnych ośmielają satrapów tego świata. Stąd tak ważne jest, aby symbolika komunistyczna zniknęła z przestrzeni publicznej. Już po inwazji rosyjskiej na Ukrainę prezes IPN zaapelował o dokończenie dekomunizacji.

Apeluję do samorządów o usunięcie z przestrzeni publicznej wszelkich nazw i symboli wciąż upamiętniających osoby, organizacje, wydarzenia bądź daty symbolizujące komunizm. Najwyższy czas nadrobić zaległości w tej dziedzinie

– podkreślał prezes IPN dr Karol Nawrocki w oświadczeniu w sprawie dekomunizacji przestrzeni publicznej z 4 marca 2022 roku.

- Niech wybrzmi to jasno i wyraźnie: w polskiej przestrzeni publicznej nie ma miejsca na jakiekolwiek upamiętnienia totalitarnego reżimu komunistycznego i służących mu ludzi – dodawał.

W wydarzeniu obok prezesa IPN wzięli udział wojewoda opolski Sławomir Kłosowski, burmistrz Prószkowa Krzysztof Cebula oraz dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN Adam Siwek.

W swoim przemówieniu Sławomir Kłosowski, wojewoda opolski podkreślił, że te pomniki fałszują prawdę historyczną. Nie mówią prawdy o totalitaryzmach, o zdarzeniach, które miały tutaj miejsce, w których następstwie Polska trafiła w niewolę sowiecką.

Krzysztof Cebula, burmistrz Prószkowa zwrócił uwagę, że okoliczne miejscowości zostały bardzo dotknięte podczas tzw. wyzwalania przez wojska sowieckie. W Folwarku, w Boguszycach i Zimnicach znajdują się miejsca, które upamiętniają zabitych przez sowietów, którzy weszli, by „wyzwalać” mieszkańców Śląska Opolskiego. 

Adam Siwek, dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN: „Wiemy jak wyglądały walki na przyczółku odrzańskim, jak zachowywali się czerwonoarmiści wkraczający do okolicznych miejscowości, jak wiele krwi cywilnej ludności zostało tutaj przelane, ile zbrodni tutaj dokonano. Wiemy, że to miejsce jest ważne dla lokalnej społeczności, wiemy, że tu odbywają się spotkania poświęcone pamięci ofiar i chcemy żeby w tym miejscu pozostał obiekt będący materialnym wyrazem tej pamięci, abyśmy mogli tutaj pamiętać o ofiarach dwóch najstraszniejszych totalitaryzmów”.

Monument poświęcony Armii Czerwonej posadowiony był dokładnie w miejscowości Chrzowice (gmina Prószków) przy drodze krajowej 45. Został wzniesiony w 1949 r. przez Powiatowy Komitet Budowy Pomnika, na byłym cmentarzu, gdzie pochowano pierwotnie 620 czerwonoarmistów z 1 Frontu Ukraińskiego, szczątki których ekshumowano i przeniesiono na cmentarz wojenny Armii Czerwonej w Kędzierzynie-Koźlu. Obelisk ma 5 metrów wysokości z widoczną czerwoną gwiazdą oraz napisem w języku polskim i rosyjskim: „Wieczna chwała bohaterom Armii Radzieckiej poległym za wolność narodów w 1945 r.”

Link do transmisji:

Pełen zapis apelu prezesa IPN: https://ipn.gov.pl/pl/dla-mediow/komunikaty/160756,Oswiadczenie-Prezesa-Instytutu-Pamieci-Narodowej-w-sprawie-dekomunizacji-przestr.html

Dokładana lokalizacja pomnika: https://www.google.com/maps/@50.6182781,17.9250333,3a,75y,256.23h,86.11t/data=!3m6!1e1!3m4!1sBwy-UfKI4OpKymqq1RgR0A!2e0!7i13312!8i6656

Publikacje IPN:
https://ipn.gov.pl/pl/publikacje/ksiazki/13349,Pomniki-wdziecznosci-Armii-Czerwonej-w-Polsce-Ludowej-i-w-III-Rzeczypospolitej.html
https://ipn.gov.pl/pl/publikacje/ksiazki/51343,Patroni-naszych-ulic.html

Kontakt dla mediów: Rzecznik Prasowy – Dyrektor Biura: dr Rafał Leśkiewicz

tel. 602 322 362, rzecznik@ipn.gov.pl