Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

https://wroclaw.ipn.gov.pl/wro/aktualnosci/160661,Centralne-dolnoslaskie-obchody-Narodowego-Dnia-Pamieci-Zolnierzy-Wykletych-Wrocl.html
04.03.2026, 03:17

Centralne dolnośląskie obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych – Wrocław, 1 marca 2022

Doroczne, główne obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych odbyły się we Wrocławiu przy pomniku Pamięci Ofiar Terroru Komunistycznego 1945–1956 na Cmentarzu Osobowickim. Udział wzięli przedstawiciele rodzin represjonowanych przez sowiecki system, osoby zaangażowane w pracę na rzecz zachowania pamięci o Żołnierzy Wyklętych, władze państwowe i samorządowe, parlamentarzyści, kombatanci, oficerowie i żołnierze oraz przedstawiciele służb mundurowych, harcerze, poczty sztandarowe szkół.

01.03.2022

Uroczystości zostały zorganizowane przez Dolnośląski Urząd Wojewódzki, Oddział IPN we Wrocławiu, Garnizon Wrocław i Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej.

Głos zabrali: wicewojewoda dolnośląski Jarosław Kresa, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN we Wrocławiu (OBUWiM) Wojciech Trębacz, prezes Okręgu Dolnośląskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej we Wrocławiu prof. Stanisław Ułaszewski i w imieniu rodzin osób represjonowanych Przemysław Lazarowicz, wnuk ppłk. Adama Lazarowicza ps. „Klamra”, straconego 1 marca 1951 roku razem z całym IV Zarządem Głównym Zrzeszenia WiN, który stwierdził m. in. że tragedią polskiego losu było to, „że pamięć najlepszych synów polskiego narodu, przez lata komunistycznej propagandy, zohydzono, niejednokrotnie skutecznie (…) W wolnej Polsce oddajemy cześć niezłomnym nazwiska ich katów zapisane są w księdze hańby”. 

Wszyscy przemawiający odnosili się do odradzającego się „imperium zła”. Wojciech Trębacz w swoim przemówieniu stwierdził, że wobec inwazji rosyjskiej na Ukrainie zupełnie innego znaczenia nabierają w naszym kraju takie działania jak dekomunizacja, dezubekizacja. Jeszcze niedawno podnosiły się w Polsce silne głosy sprzeciwu wobec tych wydawałoby się oczywistych prac i wartości z nimi związanych. A chodzi po prostu o desowietyzację. We Wrocławiu mamy swoich bohaterów w walce o pamięć. Kiedy nie było to łatwe, tak jak dzisiaj, w 1987 roku grupa odważnych osób uratowała to miejsce pamięci na którym się znajdujemy w momencie gdy komuniści chcieli dokonać ostatecznego aktu zniszczenia mogił.

Przy pomniku Ofiar Terroru Komunistycznego duchowni odprawili modlitwę ekumeniczną w intencji Żołnierzy Wyklętych, odbył się apel poległych zwieńczony salwą honorową, liczne delegacje złożyły wieńce i kwiaty. 

Poza Naczelnikiem OBUWiM Instytut Pamięci Narodowej reprezentowali: Dyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu Paweł Rozdżestwieński, Naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN we Wrocławiu dr Katarzyna Pawlak-Weiss oraz Sylwia Krzyżanowska i Renata Winiarska z OBUWIM.