English version
Uroczystości rozpoczęła Msza Święta w kaplicy Wieczystej Adoracji NIEBO na Dworcu Głównym PKP we Wrocławiu, której przewodniczył bp Jacek Kiciński.
Obchody były okazją do przypomnienia odwagi i determinacji kolejarzy, którzy jesienią 1980 roku podjęli głodówkę, domagając się rejestracji Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” oraz poprawy warunków pracy i płacy. Protest stał się ważnym świadectwem jedności środowiska kolejarskiego i walki o prawa pracownicze w okresie kształtowania się niezależnego ruchu związkowego w Polsce.
Podczas uroczystości dr hab. Kamil Dworaczek przypomniał historyczne znaczenie protestu:
„Postulaty strajkujących dotyczyły warunków pracy, warunków płacowych, funkcjonowania przedsiębiorstwa PKP. Były to postulaty godnościowe, bo o godność wtedy chodziło. Wówczas tych trzydziestu kilku kolejarzy »wstawało z kolan«, a za nimi z kolan wstawali wszyscy polscy kolejarze. Mimo stanu wojennego, mimo represji lat 80., kolejarzy nie udało się ponownie rzucić na kolana”.
Jesienią 1980 roku kolejarze związani z „Solidarnością” przedstawili szereg postulatów dotyczących sytuacji materialnej pracowników, wynagrodzeń oraz organizacji pracy na kolei. Głodówka w lokomotywowni we Wrocławiu zwróciła uwagę na problemy tego środowiska i konieczność realizacji zgłaszanych żądań. 31 października 1980 roku podpisano porozumienie z przedstawicielami władz, które gwarantowało realizację większości postulatów protestujących.
Wydarzenia te zapisały się w historii „Solidarności” jako ważny etap budowania niezależnego ruchu związkowego na kolei. Podczas rocznicowych uroczystości oddano hołd uczestnikom protestu, których postawa stała się symbolem walki o godność, prawa pracownicze i wolność. Złożenie kwiatów pod pomnikiem św. Katarzyny Aleksandryjskiej było wyrazem pamięci i szacunku dla kolejarzy, którzy w 1980 roku odważyli się upomnieć o swoje prawa.
Obchody rocznicy rozpoczęły się już 24 października. Jednym z ich ważnych punktów było odsłonięcie nazwy skweru im. ks. Stanisława Orzechowskiego „Orzecha”, położonego przy Dworcu Głównym we Wrocławiu. W ten sposób upamiętniono kapłana, który odegrał istotną rolę w historii dolnośląskiej „Solidarności”, wspierając robotników i środowiska opozycyjne w czasach PRL.
Ks. Stanisław Orzechowski był cenionym kaznodzieją i rekolekcjonistą, założycielem wrocławskiego Duszpasterstwa Akademickiego „Wawrzyny” oraz kapelanem NSZZ „Solidarność”. Jego działalność duszpasterska i zaangażowanie w sprawy ludzi pracy sprawiły, że na trwałe zapisał się w historii Wrocławia i polskiej drogi do wolności.
Po uroczystości upamiętniającej kapłana uczestnicy mogli obejrzeć film „Orzech i kolejarze”, poświęcony jego postaci oraz związkom ze środowiskiem kolejarskim. Wydarzenie przypomniało, jak ważną rolę w historii „Solidarności” odgrywali nie tylko robotnicy i działacze związkowi, lecz także duchowni, którzy wspierali ich w walce o prawa i godność.
W holu Dworca Wrocław Główny można również oglądać wystawę poświęconą Protestowi Głodowemu Kolejarzy. Ekspozycja prezentuje unikatowe fotografie sprzed 46 lat, przybliżające przebieg wydarzeń z jesieni 1980 roku.
Zdjęcia stanowią cenne świadectwo tamtych dni – czasu mobilizacji środowiska kolejarskiego, determinacji protestujących i narodzin niezależnego ruchu związkowego. Dzięki takim inicjatywom historia pozostaje obecna w przestrzeni publicznej, a kolejne pokolenia mogą lepiej poznać ludzi i wydarzenia, które przyczyniły się do przemian prowadzących do odzyskania wolności.
Obchody 46. rocznicy Protestu Głodowego Kolejarzy, organizowane przez NSZZ „Solidarność” Dolny Śląsk, przypominają o sile wspólnoty, znaczeniu solidarności i konsekwentnej walce o prawa pracownicze. To również wyraz pamięci o wszystkich, którzy swoją odwagą i zaangażowaniem współtworzyli historię polskiej wolności.