Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

Uroczystej inauguracji Kongresu dokonał zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski. Zwracając się do licznie zgromadzonej młodzieży, przypomniał słowa Wincentego Witosa o znaczeniu edukacji i wychowania młodego pokolenia.

– Jeden z ojców polskiej niepodległości, Wincenty Witos, jeszcze przed odzyskaniem przez Polskę niepodległości powiedział rzecz, która nie straciła w ogóle na aktualności. Każdy młody Polak, który kończy szkołę, powinien być wyedukowany. Powinien znać geografię, historię, biologię, inne przedmioty, których się uczy. Najważniejszą rzeczą, najważniejszym zadaniem szkoły jest jednak to, by uczeń wychodził z niej Polakiem. Człowiekiem świadomym swojej historii, świadomym tradycji – i aby na tym budował całe swoje życie. Młodzi przyjaciele – to do Was, już niedługo, będzie należeć los Rzeczypospolitej!

- mówił dr hab. Karol Polejowski. Wydarzenie zostało objęte Honorowym Patronatem Prezydenta RP, a w samej uroczystości wzięła udział jego doradczyni Beata Kempa, która odczytała list, który do uczestników Kongresu skieorwał dr Karol Naworcki. 

Tuż po inauguracji rozpoczęła się Debata Ambasadorów „O dyplomacji historycznej – także od kuchni”, którą poprowadziła Eliza Dzwonkiewicz. Była to pierwsza z wielu rozmów poświęconych historii, pamięci i sposobom jej obecności we współczesnym świecie.

Kongresowa przestrzeń Hali Stulecia przez cały dzień tętniła życiem. Uczestnicy mogli korzystać z licznych stref edukacyjnych i poznawać historię poprzez doświadczenie, zabawę i nowe technologie. W Strefie Nowych Technologii historia spotykała się ze światem gier komputerowych i wirtualnej rzeczywistości. Uczestnicy mogli m.in. wcielić się w powstańców warszawskich, polskich kryptologów czy lotników walczących podczas II wojny światowej.

W „Orbicie Historii” na odwiedzających czekało kilkanaście stoisk edukacyjnych przygotowanych przez oddziały IPN z całej Polski. Planszówki, komiksy, animacje, łamigłówki i historyczne wyzwania pozwalały poznawać przeszłość w angażujący sposób. Fascynującą historię Wrocławia przybliżała natomiast Strefa Pomarańczowej Alternatywy.

Dużym zainteresowaniem cieszyła się również Przestrzeń Edukacji Rodzinnej, w której uczestnicy mogli rozwijać swoje umiejętności konstrukcyjne i budować historyczne makiety z klocków LEGO®. Podczas Kongresu poznaliśmy także zwycięzców Mistrzostw Budowania z klocków LEGO®. Na laureatów czekały nagrody o łącznej wartości ponad 10 000 zł.

Dolnośląski Kongres Pamięci Narodowej to nie tylko interaktywna edukacja. Ważną część programu stanowiły debaty i spotkania z historykami, naukowcami, dyplomatami oraz zaproszonymi gośćmi. Rozmawiano m.in. o polityce historycznej, znaczeniu Komitetu Obrony Robotników, historii Układu Warszawskiego oraz roli polskich instytucji i organizacji polonijnych w zachowywaniu pamięci narodowej poza granicami kraju.

Gościem specjalnym Kongresu był Chris Niedenthal – jeden z najwybitniejszych fotoreporterów dokumentujących życie Polski i Europy Środkowo-Wschodniej w drugiej połowie XX wieku. Podczas spotkania opowiedział o swojej pracy, kulisach powstawania słynnych fotografii oraz odpowiedzialności fotografa, którego kadry z czasem stają się bezcennymi źródłami historycznymi. Fotografie Niedenthala ukazujące przeszłość Wrocławia można również oglądać na wystawie „Tożsamość”.

Podczas Kongresu odbyła się także uroczystość wręczenia Nagród im. Grażyny Langowskiej – wyróżnień przyznawanych nauczycielom, wychowawcom i pedagogom zaangażowanym w kształtowanie postaw patriotycznych wśród dzieci i młodzieży. Nagrody laureatom wręczył zastępca prezesa IPN dr hab. Krzysztof Szwagrzyk.

Na zewnątrz na uczestników czekały dodatkowe atrakcje – każdy mógł z bliska zapoznać się z grupami rekonstrukcyjnymi oraz sprzętem wojskowym. 21 września można było obejrzeć ekspozycję sprzętu 23. Śląskiego Pułku Artylerii, w tym armatohaubicę KRAB, natomiast 22 września swoje stanowisko zaprezentowała 16. Dolnośląska Brygada Obrony Terytorialnej.

Pierwszy dzień Kongresu zakończył się wyjątkowym wydarzeniem artystycznym. O godz. 19.00 w Hali Stulecia odbyło się widowisko muzyczno-teatralne „Historia mówi przez pokolenia”, będące autorską opowieścią o 250 latach polskich zmagań o wolność. Muzyka, choreografia, światło i projekcje multimedialne stworzyły symboliczną opowieść o odpowiedzialności, wspólnocie i ciągłości pokoleń. Widowisko zgromadziło na widowni około 400 osób. Podczas spektakli dla dzieci oraz koncertu zadbano również o dostępność wydarzenia dla osób niesłyszących – obecny był tłumacz Polskiego Języka Migowego (PJM).

Patronami medialnymi wydarzenia byli: Gazeta Wrocławska, Radio Wrocław i TVP Wrocław