Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

Organizatorami uroczystości, która odbyła się z udziałem wojskowej asysty honorowej, byli: Instytut Pamięci Narodowej Oddział we Wrocławiu, Miasto Oława oraz Fundacja „Ku Korzeniom”.

Uroczystość poprowadził Przemysław Mandela z wrocławskiego Oddziału IPN. Przybyłych gości powitał także Jerzy Rudnicki, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN Oddział we Wrocławiu, podkreślając, jak ogromne znaczenie ma przywracanie pamięci o tych, którzy tworzyli historię naszej Ojczyzny.

Bo takich grobów wciąż jest wiele. Czasami mijamy je na cmentarnych alejach, nie wiedząc, że spoczywają w nich ludzie, którzy walczyli o Polskę, często w czasach, gdy za przywiązanie do niej można było zapłacić najwyższą cenę. Odszukiwanie tych miejsc, poznawanie życiorysów i przywracanie należnego miejsca zapomnianym bohaterom pozwala lepiej zrozumieć historię naszych rodzin i danego regionu.

Jan Kowalewski urodził się 25 maja 1899 roku w Piotrkówku w powiecie szamotulskim. W 1917 roku został powołany do służby w armii niemieckiej i wysłany na front francuski, gdzie walczył do końca I wojny światowej.

W kwietniu 1919 roku był już w Polsce. 5 maja tego samego roku jako ochotnik wstąpił do 7. Dywizji Artylerii Lekkiej w Poznaniu. Jesienią skierowano go na kurs podoficerski w Szkole Podoficerów Zawodowych Artylerii w Toruniu. Ukończył go w maju 1920 roku, otrzymując stopień bombardiera. Później szybko awansował – został kapralem, następnie plutonowym, a w grudniu, służąc już w 25. Pułku Artylerii Polowej w Kaliszu, ogniomistrzem.

Kowalewski aktywnie uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej od maja 1919 do października 1920 roku. Człowiek, którego losy naznaczyły najważniejsze wydarzenia odradzającej się Polski, spoczął na oławskim cmentarzu w 1988 roku.

Dzisiejsza uroczystość była więc czymś więcej niż tylko odsłonięciem oznaczenia na mogile. Była przypomnieniem, że za wielkimi wydarzeniami historycznymi zawsze stoją konkretni ludzie – ich decyzje, odwaga, poświęcenie i często bardzo trudne życiowe wybory.

W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele oławskich szkół, służb mundurowych – w tym Wojska Polskiego i Policji, władz samorządowych, duchowieństwa, mieszkańcy Oławy oraz rodzina Jana Kowalewskiego.

Głos zabrali również przedstawiciele rodziny, Tomasz Rożniatowski – prezes Stowarzyszenia „Ku Korzeniom” w Oławie, a także Lilla Rzadkowska – Sekretarz Miasta Oława, występująca w imieniu burmistrza Oławy.

Po części oficjalnej delegacje złożyły na grobie wiązanki kwiatów i zapaliły znicze. 

Drugim ważnym momentem dzisiejszego dnia było spotkanie przedstawicieli IPN Oddział we Wrocławiu przy grobie Ludwika Drzewińskiego, w którym uczestniczyła również m.in. jego rodzina. Była to chwila zadumy i hołdu dla kolejnego człowieka, którego życiorys jest częścią historii polskich walk o wolność.

Ludwik Drzewiński był uczestnikiem kampanii wrześniowej 1939 roku, a następnie służył w Polskich Siłach Zbrojnych – w Armii Polskiej we Francji oraz w 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka.bPrzy jego grobie przedstawiciele IPN wraz z rodziną oddali mu hołd, składając wiązanki kwiatów.