Instytut Pamięci Narodowej we Wrocławiu

Obchody rozpoczęły się na cmentarzu komunalnym w Lubinie, gdzie delegacje złożyły wiązanki kwiatów na grobach Andrzeja Trajkowskiego i Michała Adamowicza – ofiar Zbrodni Lubińskiej z 31 sierpnia 1982 roku. Spotkanie przy mogiłach było czasem zadumy i przypomnienia o cenie, jaką mieszkańcy Lubina zapłacili za sprzeciw wobec komunistycznej władzy i walkę o wolność. Przewodniczący Zarządu Regionu Zagłębie Miedziowe NSZZ „Solidarność” przypomniał, że spotkania przy grobach zamordowanych odbywają się każdego roku. Zapowiedziano również złożenie kwiatów na grobie Mieczysława Poźniaka w Orzeszkowie.

Następnie uczestnicy uroczystości przeszli do kościoła Matki Bożej Częstochowskiej, gdzie odprawiona została msza święta w intencji Ojczyzny. Wprowadzenia do liturgii dokonał ks. Wojciech Skowron. Duchowny podkreślił, że zgromadzeni modlą się za ludzi pracy oraz wszystkich, którzy walczyli o wolność i niezależność Polski. Zwrócił uwagę na znaczenie ludzkiej solidarności i wdzięczności za tych, którzy swoją postawą dawali świadectwo przywiązania do najważniejszych wartości.

Homilię wygłosił ks. Mateusz Nawrot. Podkreślił, że w historii każdego miasta są daty, których nie można odłożyć w zapomnienie, ponieważ przypominają o tym, kim jesteśmy i jaką drogę przeszliśmy. Zwrócił uwagę, że 44. rocznica Zbrodni Lubińskiej oraz 46. rocznica powstania „Solidarności” to karty historii zapisane bólem, ofiarą, pragnieniem wolności i wielką nadzieją.

Kapłan przypomniał także ewangeliczne wezwanie do miłości nieprzyjaciół i modlitwy za prześladujących. Podkreślił, że chrześcijańska miłość nie oznacza zgody na zło ani rezygnacji z prawdy, lecz sprzeciw wobec przemocy i niszczenia człowieka. Przypomniał mieszkańców Lubina, którzy w sierpniu 1982 roku pomagali rannym, otwierali drzwi swoich domów i modlili się za uczestników demonstracji. Ich postawa była świadectwem solidarności i człowieczeństwa w obliczu komunistycznej przemocy.

Po zakończeniu mszy świętej uczestnicy uroczystości, wraz z pocztami sztandarowymi, przemaszerowali pod Kamienie Świadków oraz Pomnik Pamięci Ofiar Lubina ’82. Po odegraniu hymnu państwowego oraz hymnu „Solidarności” młodzież przypomniała nazwiska ofiar Zbrodni Lubińskiej. Następnie zgromadzeni uczcili ich pamięć minutą ciszy.

Symbolicznym i niezwykle wymownym momentem było odpalenie rac przez strażaków. Dym otaczający pomnik przypomniał obrazy z 31 sierpnia 1982 roku, kiedy ulice Lubina stały się miejscem brutalnej pacyfikacji pokojowej demonstracji.

Centralnym punktem uroczystości było złożenie wieńców i wiązanek kwiatów oraz zapalenie zniczy pod Pomnikiem Pamięci Ofiar Lubina ’82. W hołdzie zamordowanym uczestniczyło ponad 50 delegacji. Przed pomnikiem stanęli członkowie rodzin ofiar, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, parlamentarzyści, reprezentanci NSZZ „Solidarność”, instytucji i organizacji społecznych oraz licznie zgromadzeni mieszkańcy Lubina. W uroczystościach, w imieniu dyrektora wrocławskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, uczestniczył dr Grzegorz Waligóra, naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN we Wrocławiu.

Okolicznościowe przemówienie wygłosił Bartosz Budziak, przewodniczący Zarządu Regionu Zagłębie Miedziowe NSZZ „Solidarność”. Zwrócił się do rodzin ofiar, parlamentarzystów, samorządowców oraz wszystkich uczestników uroczystości. Przypomniał drogę „Solidarności” do wolności oraz znaczenie pielęgnowania pamięci o wydarzeniach, które na trwałe zapisały się w historii Lubina i Polski. Podkreślił, że pamięć o ofiarach Zbrodni Lubińskiej jest nie tylko obowiązkiem wobec przeszłości, ale także zobowiązaniem wobec przyszłych pokoleń.

Historia Lubina z 31 sierpnia 1982 roku pozostaje ważnym świadectwem ceny, jaką Polacy musieli zapłacić za prawo do wolności, godności i wyrażania sprzeciwu wobec komunistycznej władzy. Rocznicowe uroczystości są wyrazem pamięci o tych, którzy za tę wolność zapłacili najwyższą cenę. 

Tekst i zdjęcia: Wojciech Obremski/ solidarność.org.pl