Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

1 września 2026 roku, na Cmentarzu Żołnierzy Polskich we Wrocławiu odbyły się uroczystości upamiętniające bohaterów Wojny Obronnej 1939 roku oraz wszystkie ofiary II wojny światowej.

Obchody zorganizowali Wojewoda Dolnośląska Anna Żabska, Instytut Pamięci Narodowej – Oddział we Wrocławiu oraz Garnizon Wrocław. Uroczystość miała charakter państwowy i odbyła się z udziałem Wojskowej Asysty Honorowej, którą wystawiło Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych. Oprawę muzyczną zapewniła Orkiestra Reprezentacyjna Wojsk Lądowych we Wrocławiu. Uroczystość poprowadził Przemysław Mandela, pracownik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN we Wrocławiu.

Wśród uczestników znaleźli się przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, Wojska Polskiego i służb mundurowych, duchowieństwa, korpusu dyplomatycznego, organizacji kombatanckich i kresowych, instytucji nauki i kultury oraz rodziny żołnierzy Wojny Obronnej 1939 roku.

W uroczystości uczestniczyli m.in. zastępca Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, minister Michał Syska, dyrektor wrocławskiego oddziału IPN dr hab. Kamil Dworaczek, wicewojewoda Agnieszka Miza oraz dowódca Garnizonu Wrocław gen. bryg. Marek Brzezi­cha. Obecni byli także przedstawiciele korpusu dyplomatycznego, w tym konsul generalny Republiki Federalnej Niemiec we Wrocławiu Martin Kremer oraz konsul generalny Ukrainy we Wrocławiu Taras Tokarski.

Szczególnie ważnym momentem uroczystości było uhonorowanie płk. Eugeniusza Praczuka medalem „Obrońcy Ojczyzny 1939–1945”, przyznanym za wybitne zasługi położone w walce o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Odznaczenie wręczył minister Michał Syska.

Medalem Pro Bono Poloniae uhonorowana została Leokadia Wieczorek za upowszechnianie wiedzy o historii walk niepodległościowych oraz krzewienie postaw patriotycznych.

Podczas uroczystości podniesiono flagę państwową i odśpiewano hymn, odmówiono modlitwę za poległych, odczytano Apel Pamięci, a kompania honorowa oddała salwę. Następnie przed Pomnikiem złożono wieńce i kwiaty w hołdzie obrońcom Ojczyzny.

Pamięć o wydarzeniach sprzed 87 lat pozostaje nie tylko obowiązkiem wobec tych, którzy walczyli i ginęli za Polskę. Jest także przestrogą dla kolejnych pokoleń. O tym, dlaczego pamięć o Wojnie Obronnej 1939 roku jest tak ważna również dzisiaj, podczas uroczystości mówił dyrektor wrocławskiego oddziału IPN dr hab. Kamil Dworaczek. W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na jeden z najważniejszych projektów Instytutu Pamięci Narodowej ostatnich lat – bazę straty.pl, w której gromadzone są dane i informacje dotyczące osób represjonowanych pod okupacją niemiecką.

– W tej chwili baza ma prawie 6 milionów rekordów. Nie byłoby to możliwe bez wsparcia instytucji, a także samych osób represjonowanych i ich rodzin – podkreślił dyrektor.

W tym kontekście dr hab. Kamil Dworaczek podziękował Leokadii Wieczorek, prezes wrocławskich struktur Stowarzyszenia Polaków Represjonowanych przez III Rzeszę, która przekazała do zasobu IPN znaczną część materiałów Stowarzyszenia. Dokumenty te pozwoliły uzupełnić bazę straty.pl o kolejne informacje i rekordy, przyczyniając się tym samym do zachowania pamięci o ofiarach niemieckich represji.

1 września pamiętamy. O żołnierzach. O cywilach. O wszystkich, którzy stali się ofiarami wojny. I o tych, którzy w godzinie próby stanęli w obronie Polski.