Instytut Pamięci Narodowej we Wrocławiu

W uroczystości uczestniczyli Powstańcy Warszawscy i ich rodziny, wśród nich Włodzimierz Ruśkiewicz ps. „Ryś” (ur. 1930), który podczas Powstania Warszawskiego pełnił służbę jako listonosz Poczty Polowej Szarych Szeregów, a także kombatanci, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, Wojska Polskiego, służb mundurowych, korpusu dyplomatycznego, duchowieństwa różnych wyznań, organizacji społecznych oraz licznie zgromadzeni mieszkańcy Wrocławia.

Instytut Pamięci Narodowej reprezentował dyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu dr hab. Kamil Dworaczek. W swoim wystąpieniu przypomniał postacie rotmistrza Witolda Pileckiego – patrona miejsca uroczystości i uczestnika Powstania Warszawskiego – oraz Barbary Garncarczyk „Pająk”. Oboje walczyli w Zgrupowaniu „Chrobry II”, a ich wojenne losy na krótko splotły się z późniejszymi Ziemiami Zachodnimi. Rotmistrz Pilecki po upadku Powstania trafił do obozu jenieckiego Lamsdorf (obecnie Łambinowice), natomiast Barbara Garncarczyk została wywieziona do wojennego Wrocławia na roboty przymusowe.

– To przykłady dwóch osób, dla których Ziemie Zachodnie były tylko krótkim epizodem. Ale wielu powstańców i warszawiaków odnalazło swój drugi dom właśnie na Ziemiach Zachodnich, na Dolnym Śląsku, tutaj we Wrocławiu. To pokazuje, że historia Powstania Warszawskiego jest również częścią historii naszego miasta – podkreślił dyrektor Kamil Dworaczek.

Na zakończenie swojego wystąpienia poinformował o wspólnej inicjatywie Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej oraz Instytutu Pamięci Narodowej, której celem jest budowa we Wrocławiu pomnika poświęconego Armii Krajowej. Zaznaczył, że będzie to godne miejsce upamiętnienia żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego oraz wszystkich, którzy walczyli o niepodległą Polskę.

– Jesteśmy to winni bohaterom walczącym pod sztandarem Armii Krajowej. Taki pomnik będzie nie tylko wyrazem wdzięczności wobec ich ofiary, ale także trwałym świadectwem pamięci dla kolejnych pokoleń. Wierzę, że wspólnym wysiłkiem, przy wsparciu władz miasta i innych instytucji, doprowadzimy do realizacji tej inicjatywy – powiedział dyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu.

Podczas uroczystości głos zabrali również prezes Okręgu Dolnośląskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej prof. Stanisław Ułaszewski, minister Michał Jaros, wojewoda dolnośląska Anna Żabska, marszałek województwa dolnośląskiego Paweł Gancarz oraz wiceprezydent Wrocławia dr Ryszard Kessler.

Szczególnym momentem obchodów było wręczenie odznaczeń Okręgu Dolnośląskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej osobom szczególnie zasłużonym dla pielęgnowania pamięci o Armii Krajowej, prowadzenia edukacji patriotycznej oraz budowania więzi międzypokoleniowych.

Następnie uczestnicy wysłuchali Apelu Pamięci, oddając hołd wszystkim poległym i zamordowanym Powstańcom Warszawskim. Po jego odczytaniu kompania honorowa oddała salwę honorową, a zgromadzeni uczcili pamięć bohaterów minutą ciszy.

Oprawę wojskową zapewniło Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych im. gen. Jakuba Jasińskiego we Wrocławiu, które wystawiło kompanię honorową oraz poczet sztandarowy.

Modlitwę za poległych poprowadzili przedstawiciele Kościoła rzymskokatolickiego, prawosławnego, ewangelicko-augsburskiego i greckokatolickiego, podkreślając wspólnotowy wymiar pamięci o ofierze Powstańców Warszawskich.

Zwieńczeniem obchodów było złożenie wieńców, wiązanek i kwiatów przez przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, Instytutu Pamięci Narodowej, Wojska Polskiego, służb mundurowych, organizacji kombatanckich, korpusu dyplomatycznego, instytucji oraz mieszkańców Wrocławia. Uroczystość poprowadził Jacek Cielecki z Oddziału IPN we Wrocławiu.

Obchody 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego były wyrazem hołdu dla bohaterów sierpnia 1944 roku oraz przypomnieniem, że pamięć o ich ofierze pozostaje zobowiązaniem kolejnych pokoleń do pielęgnowania prawdy historycznej i troski o wolność, za którą Powstańcy zapłacili najwyższą cenę.