Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

https://wroclaw.ipn.gov.pl/wro/aktualnosci/245170,Narodowy-Dzien-Pamieci-o-Polakach-Ofiarach-ludobojstwa-dokonanego-przez-OUN-i-UP.html
11.07.2026, 23:41

Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II RP - Wrocław, 11 lipca 2026

11 lipca 1943 roku to jedna z najbardziej tragicznych dat w historii polskich Kresów. Jest symbolem pamięci o setkach tysięcy Polaków – kobietach, mężczyznach i dzieciach – zamordowanych na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) i Ukraińską Powstańczą Armię (UPA).

11.07.2026

We Wrocławiu państwowe obchody Narodowego Dnia Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA tradycyjnie odbyły się przy Pomniku–Mauzoleum Pomordowanej Ludności Polskiej na Kresach Południowo-Wschodnich przez OUN–UPA na skwerze Xawerego Dunikowskiego. Uroczystość została przeprowadzona zgodnie z ceremoniałem Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Poprowadził ją Jerzy Rudnicki, p.o. naczelnika Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN we Wrocławiu. Zgodnie z decyzją dowódcy Garnizonu Wrocław wojskową asystę honorową wystawiło Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych.

W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, Wojska Polskiego, środowisk kombatanckich i kresowych, duchowieństwa oraz Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu.

Podczas uroczystości przemówienia wygłosili: dr Michał Siekierka, wiceprezes Stowarzyszenia Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów, wicewojewoda dolnośląski Artur Jurkowski, reprezentujący wojewodę dolnośląską Annę Żabską, marszałek województwa dolnośląskiego Paweł Gancarz oraz dr hab. Kamil Dworaczek, dyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu.

W swoim wystąpieniu dr hab. Kamil Dworaczek zwrócił uwagę na wyniki najnowszych badań socjologicznych prowadzonych na Ukrainie, z których wynika, że 57 proc. respondentów uważa, iż każdy naród powinien pozostać przy własnej wizji historii i swoich bohaterach. Podkreślił, że właśnie taką drogą podążają obecnie ukraińskie władze, mimo że nie sprzyja ona budowaniu dobrych relacji sąsiedzkich z Polską. Jak zaznaczył, brak uczciwego rozliczenia się ze zbrodniami UPA po stronie Ukrainy pozostaje otwartą raną, zatruwającą wzajemne relacje, a deklaracje o wspólnym budowaniu przyszłości nie zastąpią prawdy historycznej.

Dyrektor wrocławskiego Oddziału IPN podkreślił również, że „prawda historyczna nie może być przedmiotem politycznych kalkulacji, bo ofiary Wołynia zasługują na pamięć, szacunek i modlitwę. Ale pamięć nigdy nie może prowadzić do nienawiści. Nie możemy patrzeć na zwykłych Ukraińców przez pryzmat OUN i UPA. Badania pokazują, że wielu z nich nie ma o tym wiedzy. Nie są winni dokonania zbrodni przez ukraińskich nacjonalistów. Spierajmy się – lecz w duchu prawdy, odpowiedzialności i szacunku, odrzucając nienawiść. Bo nie o zemstę, lecz o pamięć i prawdę wołają ofiary”.

Program obchodów obejmował odegranie Hymnu Rzeczypospolitej Polskiej, wystąpienia okolicznościowe, modlitwę ekumeniczną, Apel Pamięci odczytany przez por. Wojciecha Szegdę, salwę honorową oraz ceremonię złożenia wieńców i zniczy przed Pomnikiem–Mauzoleum. Kwiaty złożyły liczne delegacje, wśród nich także Konsul Generalny Ukrainy we Wrocławiu Taras Tokarski.

Drugą część obchodów stanowiła Msza Święta w intencji Ofiar ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej, odprawiona w kościele Najświętszej Marii Panny na Piasku we Wrocławiu.

Pamięć o ofiarach nie jest jedynie obowiązkiem wobec przeszłości. Jest także zobowiązaniem wobec przyszłych pokoleń, aby prawda o tej zbrodni nigdy nie została zapomniana.

Cześć i chwała Ofiarom!