W Dniu Matki szczególnie wracamy myślą do tych kobiet, które mimo cierpienia potrafiły ocalić w kolejnych pokoleniach ducha wolnej Polski. 26 maja 2026 roku przed tablicą „Hołd i Chwała Naszym Matkom” w Bazylice św. Elżbiety we Wrocławiu odbyła się uroczystość o wyjątkowym, patriotycznym i martyrologicznym charakterze, poświęcona pamięci polskich matek – strażniczek tradycji, wiary i narodowej tożsamości.
Upamiętnienie zostało wykonane przez IPN Oddział we Wrocławiu w 2018 roku, w stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości, z inicjatywy wrocławskich środowisk sybirackich i w całości sfinansowane przez wrocławski oddział Instytutu Pamięci Narodowej. Tablica umieszczona w kościele garnizonowym – Bazylice św. Elżbiety – jest wyrazem wdzięczności wobec matek, które przez pokolenia przekazywały swoim dzieciom miłość do Ojczyzny i wierność najważniejszym zasadom.
Po krótkiej modlitwie uczestnicy uroczystości złożyli wiązanki kwiatów, oddając hołd kobietom, które w najtrudniejszych momentach historii Polski pozostawały symbolem siły, poświęcenia i nadziei. Spotkaniu towarzyszyły zarówno refleksje historyczne, jak i bardzo osobiste, pełne wzruszeń wspomnienia o matkach doświadczonych wojną, deportacjami i rozłąką, ale także o ich niezwykłej odwadze i niezłomności.
W uroczystości udział wzięli przedstawiciele IPN Oddział Wrocław – Wojciech Trębacz, Sylwia Krzyżanowska i Renata Winiarska – a także Sybiracy, kombatanci oraz członkowie ich rodzin. Obecność środowisk kresowych i sybirackich nadała wydarzeniu szczególnie głęboki wymiar pamięci o matkach, które nawet na „nieludzkiej ziemi” potrafiły ocalić godność, wiarę i polskość.
Dzień Matki na ziemiach polskich po raz pierwszy obchodzono w 1914 roku w Krakowie. W okresie międzywojennym święto nie miało jeszcze jednej stałej daty, jednak zawsze miało uroczysty i rodzinny charakter. Dzisiejsze obchody przy tablicy „Hołd i Chwała Naszym Matkom” przypomniały, że polskie matki odegrały niezwykłą rolę nie tylko w życiu rodzin, ale również w zachowaniu narodowej pamięci i tożsamości.
Na tablicy widnieją słowa:
„W 100-lecie Odzyskania Niepodległości przez Polskę
HOŁD I CHWAŁA NASZYM MATKOM,
które swoim dzieciom przez wieki z oddaniem przekazywały
MIŁOŚĆ DO OJCZYZNY I WIERNOŚĆ ZASADOM
Wdzięczni Potomni
11 Listopada 2018”