English version
Wydarzenie przygotowały Izba Regionalna w Namysłowie oraz Namysłowski Ośrodek Kultury. Spotkanie otworzył burmistrz Namysłowa Jacek Fior. Joanna Dardzińska z Archiwum IPN, opierając się na zbiorach projektu Archiwum Pełne Pamięci, przedstawiła historię powstania Polskich Oddziałów Wartowniczych – formacji pomocniczej działającej przy amerykańskich wojskach okupacyjnych w Niemczech. Podkreśliła również ogromną wartość zachowanej dokumentacji. W polskich archiwach materiałów dotyczących tej formacji zachowało się niewiele, dlatego nadal trudno jednoznacznie ustalić zarówno dokładną datę formowania oddziałów, jak i liczbę polskich kompanii wartowniczych oraz służących w nich osób.
W ramach projektu Archiwum Pełne Pamięci pozyskano dotąd trzy kolekcje związane z tą tematyką. Każda z nich ukazuje inną powojenną drogę i odmienne życiowe wybory:
- Jan Korytko – w 1946 roku opuścił szeregi kompanii wartowniczej i wrócił do Polski,
- Kazimierz Smulski – wiosną 1948 roku osiedlił się w Wielkiej Brytanii,
- Kazimierz Wajda – po zakończeniu służby w latach 50. wyemigrował do Stanów Zjednoczonych.
Dla wielu wartowników decyzja o pozostaniu na emigracji wynikała z obaw przed represjami komunistycznych władz, ale także z poczucia, że po wojennych doświadczeniach nie mieli już do kogo i po co wracać. Szczególnym gościem spotkania był Jan Korytko – jeden z darczyńców projektu Archiwum Pełne Pamięci, który wkrótce ukończy 101 lat. Jego obecność nadała wydarzeniu wyjątkowy, osobisty wymiar i przypomniała, jak ważne jest zachowywanie świadectw życia uczestników historii XX wieku.
W ocaleniu tej historii ogromną rolę odegrała rodzina Jana Korytki – Violetta i Piotr Korytko oraz córki Barbara i Teresa. To dzięki ich zaangażowaniu, a także wsparciu Arkadiusza Oleksiaka z Namysłowskiego Centrum Kultury, udało się wydać wspomnienia Jana Korytki pt. „Moja droga…”. To właśnie dzięki rodzinnym archiwom możliwe jest dziś odtwarzanie historii formacji, o której wciąż nie wiemy jeszcze wszystkiego.