Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

https://wroclaw.ipn.gov.pl/wro/aktualnosci/240681,We-Wroclawiu-przywolujemy-dzis-losy-Polakow-ktorzy-po-17-wrzesnia-1939-roku-traf.html
19.04.2026, 04:49

We Wrocławiu przywołujemy dziś losy Polaków, którzy po 17 września 1939 roku trafili do sowieckiej niewoli. Kwiecień od wielu lat pozostaje miesiącem pamięci o ofiarach deportacji i zesłań - Wrocław Złotniki, 15 kwietnia 2026

Są chwile, kiedy słowa nabierają szczególnej wagi, a pamięć staje się naszym obowiązkiem. Dzisiejsza uroczystość we Wrocławiu była właśnie takim momentem – pełnym refleksji, zadumy i głębokiego szacunku wobec tych, którzy doświadczyli tragedii Golgoty Wschodu.

15.04.2026

We Wrocławiu przywołujemy dziś losy Polaków, którzy po 17 września 1939 roku trafili do sowieckiej niewoli. Kwiecień od wielu lat pozostaje miesiącem pamięci o ofiarach deportacji i zesłań – setkach tysięcy obywateli polskich wywiezionych w głąb Związku Sowieckiego i zmuszonych do niewolniczej pracy na nieludzkiej ziemi.

Dzisiejsze obchody, zorganizowane przez Związek Sybiraków we Wrocławiu, rozpoczęły się o godzinie 11:00 Mszą Świętą w intencji zesłańców Sybiru w parafii Najświętszej Maryi Panny Różańcowej na wrocławskich Złotnikach przy ulicy Wielkopolskiej. Druga część uroczystości odbyła się przy ołtarzu polowym Matki Bożej Królowej Polski, znajdującym się na tyłach świątyni.

W obecności przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, duchowieństwa, służb mundurowych, młodzieży oraz licznych organizacji przypomniano tragiczne, ale niezwykle ważne wydarzenia z życia Polaków zesłanych na Sybir.

Jako pierwszy głos zabrał Ryszard Janosz, prezes zarządu oddziału Związku Sybiraków we Wrocławiu. Następnie przemawiali między innymi Kordian Borejko, prezes zarządu głównego Związku Sybiraków, Beata Kempa, doradczyni Prezydenta RP, oraz Lech Parell, szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Szczególnie poruszające było wystąpienie dyrektora wrocławskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, który przywołał słowa i wspomnienia jednego z Sybiraków, nadając im głęboki, ponadczasowy sens.

Niektórzy nie powrócili z Golgoty Wschodu – tam pozostali. Tam do dziś spoczywają. Ich życie zakończyło się na obcej ziemi, z dala od ojczyzny, bez możliwości powrotu do domu i bliskich. Ci jednak, którym dane było wrócić, otrzymali drugą szansę – nowe życie. Nie zmarnowali go. Wykorzystali je w sposób niezwykły: pomagając innym, budując wspólnotę i dzieląc się dobrem, którego sami tak bardzo potrzebowali w najtrudniejszych chwilach. Doświadczenie cierpienia nie zamknęło ich na drugiego człowieka – przeciwnie, uczyniło ich jeszcze bardziej wrażliwymi.

Dziś również nosimy Sybiraków w naszych sercach – zarówno tych, którzy są wśród nas, jak i tych, którzy już odeszli. Spoczywa na nas obowiązek pielęgnowania tej pamięci. Szczególne podziękowania skierowano do Sybiraków, zwłaszcza z oddziału wrocławskiego, za ich ogromne zaangażowanie w tworzenie nowych miejsc pamięci – nie tylko we Wrocławiu, lecz także w całym regionie Dolnego Śląska. Dzięki temu pozostają obecni w pamięci kolejnych pokoleń.

Podczas uroczystości odbyła się również ceremonia wręczenia odznaczeń przyznanych przez szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, jako wyraz uznania dla osób pielęgnujących pamięć historyczną i przekazujących ją dalej. Po przemówieniach delegacje złożyły kwiaty, a całość poprzedziła wspólna modlitwa. Wartę honorową wystawiło Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych.