Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

Wśród ofiar było 14,5 tysiąca jeńców wojennych z obozów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie oraz ponad 7 tysięcy osób więzionych na terenach okupowanych przez ZSRS. Ich ciała ukrywano w masowych, bezimiennych grobach – w lasach, gdzie przez lata miały pozostać zapomniane.

We Wrocławiu obchody rozpoczęła uroczysta msza święta w bazylice pw. św. Elżbiety, której przewodniczyli ks. Jerzy Żytowiecki – kapelan Sybiraków – oraz ks. płk. Janusz Radzik.

Główne uroczystości miały miejsce w południe pod Pomnikiem Ofiar Zbrodni Katyńskiej w Parku Juliusza Słowackiego. Wydarzenie zostało przygotowane przez Dolnośląski Urząd Wojewódzki, Stowarzyszenie Dolnośląska Rodzina Katyńska, Instytut Pamięci Narodowej Oddział we Wrocławiu i Centrum Historii Zajezdnia.

Uroczystość poprowadził dr Marek Kosendiak z Centrum Historii Zajezdnia, a wojskową asystę honorową wystawił 2. Wojskowy Szpital Polowy.

Szczególne znaczenie miały przemówienia.

Głos zabrała m.in. Teresa Gwara, prezes Stowarzyszenia Dolnośląska Rodzina Katyńska, która podkreśliła wagę obecności rodzin ofiar oraz wszystkich uczestników. Dziękowała za pamięć i wspólne trwanie przy prawdzie, zaznaczając, że dla bliskich zamordowanych to nie tylko historia, ale osobista, wciąż żywa rana.

Następnie w wystąpieniach przypominano, że Katyń to nie tylko przeszłość, ale także zobowiązanie na przyszłość – by pamięć nie zanikła mimo upływu czasu i zmian pokoleniowych.

Blok przemówień zamknął dr hab. Kamil Dworaczek, dyrektor wrocławskiego oddziału IPN. Zwrócił uwagę, że wbrew pozorom wciąż nie znamy pełnej prawdy o tej zbrodni:

– nie znamy wszystkich ofiar,

– nie wszystkie szczątki zostały zidentyfikowane,

– a część historii nadal pozostaje nieodkryta.

Przywołał również niedawny pogrzeb niezidentyfikowanych ofiar – trzech czaszek katyńskich, których tożsamości najprawdopodobniej nigdy nie poznamy. To symbol tego, jak wiele jeszcze pozostaje niewyjaśnione.

Podkreślił też, że obowiązkiem współczesnych pokoleń jest tworzenie „sztafety pamięci” – przekazywanie prawdy dalej i przeciwstawianie się fałszowaniu historii. Zwrócił uwagę na współczesne próby manipulacji, przypominając, że kłamstwo katyńskie nie należy wyłącznie do przeszłości.

W uroczystościach uczestniczyli przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, w tym wicewojewoda dolnośląski oraz marszałek województwa dolnośląskiego, przedstawiciele służb mundurowych, konsulowie, środowiska naukowe, młodzież oraz mieszkańcy regionu.

W drugiej części uroczystości odprawiona została modlitwa ekumeniczna, odczytano Apel Pamięci, oddano salwę honorową, a delegacje złożyły kwiaty pod pomnikiem.