Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

https://wroclaw.ipn.gov.pl/wro/aktualnosci/239803,79-lat-temu-Ludwik-Marszalek-stanal-na-czele-Okregu-Wroclaw-WiN-Odbudowal-strukt.html
02.04.2026, 15:27

79 lat temu Ludwik Marszałek stanął na czele Okręgu Wrocław WiN. Odbudował struktury organizacji na Dolnym Śląsku. W Dębicy oddano hołd bohaterowi podziemia niepodległościowego - 26 marca 2026

Dokładnie 79 lat temu, 26 marca 1947 r., dowódcą Okręgu Wrocław Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” został Ludwik Marszałek, ps. „Zbroja”, który odbudował niemal od podstaw dolnośląskie struktury organizacji.

26.03.2026

Życiorys Ludwika Marszałka jest przykładem dramatycznych losów pokolenia żołnierzy Armii Krajowej, walczących o niepodległość Polski z okupantami niemieckim i sowieckim, a po wojnie zdziesiątkowanych przez terror komunistyczny. „Zbroja” był harcerzem, zawodowym oficerem piechoty i lotnictwa Wojska Polskiego. W czasie wojny pełnił funkcję szkoleniowca oraz komendanta Obwodu Dębica AK. Następnie działał w strukturach organizacji „NIE”, Delegatury Sił Zbrojnych oraz Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” na Rzeszowszczyźnie i Dolnym Śląsku.

Był intensywnie poszukiwany przez NKWD i aparat bezpieczeństwa. Zdradzony przez łącznika, został aresztowany i poddany ciężkiemu śledztwu. W procesie grupowym komunistyczny trybunał wojskowy skazał go na karę śmierci. 27 listopada 1948 r. został zamordowany w więzieniu przy ul. Kleczkowskiej we Wrocławiu. Pośmiertnie awansowano go do stopnia podpułkownika.

W Dębicy hołd wspólnemu bohaterowi Dolnego Śląska i Rzeszowszczyzny oddali: Grzegorz Kowal, naczelnik OBEN IPN we Wrocławiu, Maciej Małozięć, zastępca burmistrza Dębicy, Tomasz Czapla, dyrektor Muzeum Regionalnego w Dębicy, oraz Grzegorz Sypel, krewny Ludwika Marszałka. Złożyli kwiaty pod pomnikiem Ludwika Marszałka oraz Żołnierzy Niezłomnych z ziemi dębickiej, a także zapalili znicz na symbolicznym grobie mjr. Adama Lazarowicza, ps. „Klamra”, zastępcy prezesa IV Zarządu Głównego Zrzeszenia WiN.