Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

https://wroclaw.ipn.gov.pl/wro/aktualnosci/236509,Wroclawskie-obchody-163-rocznicy-wybuchu-Powstania-Styczniowego-Czesc-i-chwala-b.html
26.02.2026, 20:06
na zdjęciu uczestnicy spotkania, na pierwszym planie sztandary oddąjce honory
na zdjęciu uczestnicy spotkania, na pierwszym planie sztandary oddąjce honory
na zdjęciu przy mównicy dyrektor wrocławskiego IPN
na zdjęciu trzy osoby - w środku Kamilla Jasińska trzymająca wyróżnienie
na zdjęciu moment mszy św - na zdjęciu dr Adam Szpotański
zdjęcie moment przemarszu, na pierwszym planie trzech mężczyznz w mundurach piusudczyków
grupowie zdjęcie uczestników spotkania na środku dyrektor IPN Oddział Wrocław
grupowie zdjęcie uczestników spotkania na środku dyrektor IPN Oddział Wrocław

Wrocławskie obchody 163. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego. Cześć i chwała bohaterom! - 25 stycznia 2026

– Nie stawili się na wezwanie władz uczelni. Nie zdobyli wymaganych zaliczeń i nie zdali egzaminów. Nie spełnili swoich marzeń i nie zostali lekarzami, prawnikami czy nauczycielami. Ale zdali ten najważniejszy egzamin – egzamin z patriotyzmu – mówił dr hab. Kamil Dworaczek, dyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu, wspominając 12 polskich studentów pruskiego Uniwersytetu we Wrocławiu, którzy polegli w walce podczas Powstania Styczniowego.

Nazwiska wszystkich poległych studentów przywołał prof. Robert Olkiewicz, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego. – Ich odwaga i wierność ideałom pozostają dla nas zobowiązaniem i przestrogą, że wolność nigdy nie jest dana raz na zawsze – podkreślił na zakończenie swojego wystąpienia.

Główne uroczystości wrocławskich obchodów 163. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego odbyły się przy pamiątkowej czarnej tablicy umieszczonej na gmachu głównym Uniwersytetu Wrocławskiego. Złotymi literami wypisano na niej imiona i nazwiska 12 studentów wrocławskiej Alma Mater poległych w powstaniu.

Obchody, zorganizowane w niedzielę 25 stycznia, tradycyjnie rozpoczęła msza święta w Kościele Garnizonowym – Bazylice Mniejszej pw. św. Elżbiety. Liturgii w intencji Ojczyzny oraz poległych i zmarłych powstańców przewodniczył ks. płk Janusz Radzik, proboszcz wojskowo-cywilnej parafii pw. św. Elżbiety.

W homilii ks. dr Adam Szpotański z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN we Wrocławiu zwrócił uwagę, że analiza kart polskiej historii pokazuje, iż zawsze, gdy jako naród dawaliśmy się podzielić, traciliśmy niepodległość, a kolejne pokolenia musiały o nią walczyć.

– Dziś wspominamy nie tylko tych, którzy polegli w czasie walk, ale także tych, którzy byli zmuszeni do emigracji, ludność cywilną pacyfikowaną, aresztowaną i zesłaną na Sybir. W kraju, w którym nie musimy walczyć o niepodległość, szczególnie ważne jest pamiętanie o źródłach naszej tożsamości –

podkreślał kaznodzieja, wyrażając nadzieję, że Polska już nigdy nie będzie musiała szablą walczyć o wolność.

Po zakończeniu mszy poczty sztandarowe różnych instytucji i organizacji poprowadziły uczestników ulicami Odrzańską, Igielną i Kuźniczą na plac Uniwersytecki, w okolice fontanny z Szermierzem, gdzie odbyła się dalsza część uroczystości. W wydarzeniu wzięli udział m.in. przedstawiciele władz samorządowych województwa dolnośląskiego i miasta Wrocławia, Garnizonu Wrocław, instytucji nauki, oświaty i kultury oraz organizacji kombatanckich. Obecni byli również przedstawiciele Związku Sybiraków i Stowarzyszenia Pamięci Zesłańców Sybiru, a także dwie grupy rekonstrukcyjne: Towarzystwo Edukacji Historycznej i Patriotycznej „Semper Fidelis” oraz Stowarzyszenie Historyczne „Gloria Victis”.

O historii wrocławskich obchodów rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego opowiedział prof. Krzysztof Rozpondek, prezes Oddziału Wrocławskiego Związku Piłsudczyków i współorganizator tegorocznych uroczystości wraz z IPN. Zwrócił uwagę, że masowe i coroczne upamiętnianie powstania to zwyczaj stosunkowo nowy.

– Przez lata przypominano o nim głównie przy okazji okrągłych rocznic. Tymczasem doświadczenia naszych przodków pozostają niezwykle aktualne – mówił, apelując o pamięć o powstańczych symbolach: krzyżu, sercu i kotwicy jako znakach wiary, miłości i nadziei.

O etosie powstańców styczniowych i ich wpływie na kolejne pokolenia Polaków mówił również Damian Mrozek, wiceprzewodniczący Sejmiku Województwa Dolnośląskiego oraz prezes Związku Piłsudczyków RP – Okręg Wrocław Psie Pole. W trakcie uroczystości wręczył Złotą Odznakę Honorową „Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego” Kamilli Jasińskiej, zastępcy dyrektora Oddziału IPN we Wrocławiu, docenionej m.in. za działalność popularyzatorską i memoratywną. Przekazano także pamiątkowe ryngrafy jako wyraz wdzięczności za zaangażowanie w działalność patriotyczną.

Tradycyjnym elementem uroczystości było złożenie wiązanek kwiatów i zapalenie zniczy pod tablicą pamiątkową przez ponad 20 delegacji. Dopełnieniem obchodów stała się wystawa biżuterii i pamiątek z czasów Powstania Styczniowego, przygotowana przez Wrocławski Klub Kolekcjonerów i zaprezentowana w gablotach przy tablicy powstańców.

Na zakończenie obchodów chętni mogli zwiedzić zabytkowe wnętrza głównego gmachu Uniwersytetu Wrocławskiego – siedziby Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego. W spacerze historycznym z przewodnikami wzięło udział ponad sto osób.

Organizatorami obchodów byli Związek Piłsudczyków – Oddział Wrocławski oraz Oddział IPN we Wrocławiu. Partnerami wydarzenia byli Uniwersytet Wrocławski oraz Związek Piłsudczyków Rzeczypospolitej Polskiej – Okręg Wrocław Psie Pole. Honorowy patronat objęło Kolegium Rektorów Uczelni Wrocławia i Opola. Wojskową asystę honorową zapewniła 10. Wrocławska Brygada Łączności, a oprawę muzyczną – Orkiestra Reprezentacyjna Wojsk Lądowych we Wrocławiu.

Cześć i chwała bohaterom!