Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

https://wroclaw.ipn.gov.pl/wro/aktualnosci/235028,Dolny-Slask-uczcil-pamiec-tych-ktorzy-walczyli-o-wolnosc-solidarnosc-i-godnosc-c.html
26.02.2026, 20:02

Dolny Śląsk uczcił pamięć tych, którzy walczyli o wolność, solidarność i godność człowieka. Zapłonęło Światło Wolności - Wrocław, 13 grudnia 2025

W piątek 13 grudnia o godzinie 19.30 pod tablicą upamiętniającą „Solidarność”, znajdującą się przy głównym wejściu do Archikatedry św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu, zapłonęły biało-czerwone znicze. W ten sposób, w ramach ogólnopolskiej akcji „Zapal Światło Wolności”, oddano hołd ofiarom stanu wojennego i wyrażono pamięć o dramatycznych wydarzeniach sprzed 44 lat.

W tej samej intencji wcześniej odprawiona została msza święta. W organizację uroczystości włączyli się harcerze z Hufca ZHP Wrocław im. Polonii Wrocławskiej, którym serdecznie dziękujemy. Tego samego dnia na terenie Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu im. Polskich Olimpijczyków przy ul. Witelona 25 odsłonięto tablicę upamiętniającą narodziny NSZZ „Solidarność” oraz Niezależnego Zrzeszenia Studentów na tej uczelni.

W uroczystości wziął udział przedstawiciel Instytutu Pamięci Narodowej – Oddziału we Wrocławiu, Łukasz Sołtysik, reprezentujący dyrektora oddziału dr. hab. Kamila Dworaczka, który złożył wiązankę kwiatów. Moment powstania tego upamiętnienia ma szczególną wymowę – wpisuje się zarówno w 45. rocznicę powstania NSZZ „Solidarność”, jak i w 44. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego.

Obchodzony 13 grudnia Dzień Pamięci Ofiar Stanu Wojennego jest wyrazem hołdu dla ofiar komunistycznych represji oraz solidarności z tymi, którzy mieli odwagę sprzeciwić się reżimowi. Święto to zostało ustanowione w 2002 roku uchwałą Sejmu RP podjętą przez aklamację. Idea akcji „Światło Wolności” nawiązuje do symbolicznego gestu z grudnia 1981 roku, kiedy w odpowiedzi na wprowadzenie stanu wojennego prezydent Stanów Zjednoczonych Ronald Reagan oraz papież Jan Paweł II zaapelowali do mieszkańców wolnego świata o zapalenie świec w oknach jako znaku wsparcia dla narodu polskiego. „Niech płomień milionów świec w amerykańskich domach będzie świadectwem, że światła wolności nie uda się zgasić” – mówił wówczas prezydent Reagan. Świece zapłonęły m.in. w Białym Domu w Waszyngtonie oraz w Pałacu Apostolskim w Watykanie, a podobne gesty podejmowali również Polacy w kraju, wyrażając nadzieję i determinację.

Dokładnie 13 grudnia 1981 roku prysły nadzieje milionów Polaków na lepsze jutro i wolną Polskę. W Dniu Pamięci Ofiar Stanu Wojennego tamten czas blisko dwudziestu trudnych miesięcy wspominamy z bólem i smutkiem, ale także z wdzięcznością wobec tych, którzy nie ulegli komunistycznemu reżimowi i kontynuowali walkę o solidarność, godność i prawa obywatelskie.

Na Dolnym Śląsku w wielu miejscach znajdują się znaki pamięci poświęcone działaczom opozycji antykomunistycznej oraz ofiarom stanu wojennego. To właśnie przy tych pomnikach i tablicach pamiątkowych, zarówno 13 grudnia, jak i w przeddzień rocznicy, 12 grudnia, odbywały się spotkania upamiętniające, podczas których składano hołd osobom, które oddały zdrowie, wolność, a nierzadko także życie w walce o niepodległą i demokratyczną Polskę.

Od kilkunastu lat Instytut Pamięci Narodowej organizuje w tym dniu kampanię społeczną „Zapal Światło Wolności”. Jak podkreślał dr hab. Kamil Dworaczek, dyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu, akcja ta nawiązuje do gestu solidarności wykonanego w grudniu 1981 roku przez mieszkańców wolnego świata, w tym papieża Jana Pawła II i prezydenta Ronalda Reagana, jako świadectwa, że światła wolności nie da się zgasić.

W piątek i sobotę pracownicy wrocławskiego oddziału IPN uczestniczyli w uroczystościach w wielu miejscowościach Dolnego Śląska, m.in. w Jeleniej Górze, Trzebnicy, Oleśnicy, Strzelinie, Świdnicy, Bolesławcu, Legnicy, Lubinie, Wałbrzychu, Jelczu-Laskowicach oraz Oławie. Wspólnie z działaczami NSZZ „Solidarność”, przedstawicielami władz samorządowych, duchowieństwa oraz organizacji społecznych zapalano Światło Wolności. Spotkaniom tym często towarzyszyły msze święte odprawiane w intencji ofiar stanu wojennego.

Prawda o stanie wojennym, o represjach i ofiarach tamtego czasu musi pozostać żywa. Powinna uczyć, ostrzegać i inspirować do nieustannej troski o wolność oraz godność człowieka. Cześć i chwała bohaterom.