44. rocznica wprowadzenia stanu wojennego – działania Instytutu Pamięci Narodowej upamiętniające ofiary komunistycznych represji - Wrocław, 13 grudnia 2025
W rocznicę wprowadzenia stanu wojennego zapraszamy do udziału w wydarzeniach upamiętniających ofiary komunistycznych represji.
5 grudnia 2025– podcast na portalu „Rzeczpospolitej” – Archiwum Zbrodni – rozmowa z prokuratorem Andrzejem Pozorskim, zastępcą prokuratora generalnego i dyrektorem Głównej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu.
8 grudnia 2025, Legionowo– zajęcia dla uczniów LO im. Marii Konopnickiej – „Stan wojenny 1981” (prowadzenie: Barbara Pamrów – Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Warszawie);
12 grudnia 2025, Sulejówek – warsztaty dla nauczycieli poświęcone Emilowi Barchańskiemu – „Historia Emila B.”, prowadzenie: Marcin Łaszczyński (IPN w Warszawie);
13 grudnia 2025– artykuł dr. hab. K. Polejowskiego, zastępcy prezesa IPN, „Gdy władza strzelała do narodu” w „Plus Minus” – dodatku do „Rzeczpospolitej”;
13 grudnia 2025– artykuł dr. Grzegorza Majchrzaka z Biura Badań Historycznych IPN „Jak w stanie wojennym łamano zasadę, że prawo nie działa wstecz” w tygodniku „Sieci”;
13 grudnia 2025– artykuł Jakuba Gołębiewskiego „Ksiądz Jerzy Popiełuszko wobec stanu wojennego” w Naszym Dzienniku;
15 grudnia 2025, Białobrzegi– warsztaty edukacyjne „Stan wojenny” dla uczniów klas VII–VIII (prowadzenie: Anna Obrębska Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Warszawie);
grudzień 2025, Warszawa– premiera publikacji „Polskie Radio i Telewizja Polska w okresie legalnej działalności NSZZ »Solidarność« 1980–1981. Dokumenty”, red. G. Majchrzak, P. Pleskot;
9 grudnia 2025, godz. 10.00, Suwałki – wykład historyka z IPN w ramach Przystanku Historia Suwałki „Solidarność w izolacji. Losy opozycjonistek w Ośrodku Odosobnienia dla Internowanych Kobiet w Gołdapi (styczeń-lipiec 1982)” (Muzeum Okręgowe w Suwałkach);
11 grudnia 2025, godz. 11.00, Białystok– wykład „Stan wojenny w Polsce 1981–1983” (Liceum nr 4 w Białymstoku);
13 grudnia 2025– 44. rocznica wprowadzenia stanu wojennego – zapalenie zniczy na grobach bohaterów opozycji antykomunistycznej lat 80-tych (cmentarze białostockie);
13 grudnia 2025, godz. 12.00, Białystok– 44. rocznica wprowadzenia stanu wojennego – udział w uroczystościach organizowanych przez NSZZ „Solidarność” – Region Podlaski;
Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku
12 grudnia 2025– spot informacyjny w social mediach IPN w Gdańsku dotyczący akcji „Zapal światło wolności”;
12 grudnia 2025, Gdańsk – zapalenie zniczy z młodzieżą szkolną pod Pomnikiem Poległych Stoczniowców;
13 grudnia 2025, godz. 11.00,Gdańsk – złożenie kwiatów przy tablicach na placu Solidarności;
17 grudnia 2025, godz. 12.00,Gdańsk – spotkanie z młodzieżą szkolną przy grobie Antoniego Browarczyka w 44. rocznicę śmierci;
Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach
12 grudnia 2025 r. godz. 11.00, Bielsko-Biała – złożenie kwiatów przez delegację IPN przy tablicy upamiętniającej ofiary stanu wojennego na Podbeskidziu (kościół Opatrzności Bożej, pl. Opatrzności Bożej);
14 grudnia 2025, godz. 18.00, Bielsko-Biała – Msza św. w intencji Ojczyzny i ofiar stanu wojennego w Polsce (kościół pw. Trójcy Przenajświętszej, ul. Jana III Sobieskiego 10a);
16 grudnia 2025, Katowice– przedstawiciele Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN odwiedzą groby oraz miejsca pamięci górników poległych podczas pacyfikacji KWK „Wujek”, złożą kwiaty i zapalą znicze. Katowicki oddział IPN włączy się do akcji „Zatrzymać Miasto” organizowanej przez Śląskie Centrum Wolności i Solidarności, która upamiętnia Dziewięciu Górników z „Wujka” zamordowanych podczas pacyfikacji strajku w 1981 r. Pracownicy Instytutu w 44. rocznicę tej zbrodni wyjdą przed budynek 16 grudnia 2025 r. o godz. 11.00, by w ciszy uczcić pamięć o ofiarach totalitarnego reżimu komunistycznego. Dr Jarosław Neja z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Katowicach weźmie udział w nagraniu wideo dotyczącym pacyfikacji KWK „Wujek”.
16 grudnia 2025, godz. 13.00, Katowice– główne uroczystości upamiętniające krwawą pacyfikację KWK „Wujek” 16 grudnia 1981 r., podczas której od kul ZOMO zginęło dziewięciu górników:
godz. 13.00 – Msza św. w kościele pw. Podwyższenia Krzyża św. o (ul. Piękna 8, Katowice).
około godz. 14.15 – przemarsz pod Krzyż–Pomnik Górników przy Kopalni „Wujek” (plac NSZZ „Solidarność”);
godz. 14.45 – apel poległych, nastąpi składanie wieńców i kwiatów, w upamiętnieniu weźmie udział dr Andrzej Sznajder, dyrektor Oddziału IPN w Katowicach;
grudzień 2025– promocja książki „Strajki grudniowe w 1981 roku w województwie katowickim. Studia i materiały”, red. J. Neja, T. Kurpierz (Przystanek Historia IPN w Katowicach);
Instytut Pamięci Narodowej w Kielcach
1-30 grudnia 2025, Włoszczowa– prezentacja wystawy „586 dni stanu wojennego” (Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka, ul. Wiśniowa 10);
2 grudnia 2025– wyjazd edukacyjny do Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności w Katowicach dla uczniów Liceum Ogólnokształcącego im. H. Kołłątaja w Pińczowie;
2-13 grudnia 2025, woj. świętokrzyskie– akcja edukacyjna „Zapal Światło Wolności” dedykowana ofiarom stanu wojennego. Świece zostaną przekazane świętokrzyskim działaczom NSZZ „Solidarność”. Ponadto, będą one za darmo do odebrania w siedzibach kieleckiej Delegatury IPN.
11 grudnia 2025, Włoszczowa– zajęcia edukacyjne „Stan wojenny” (Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka, Wiśniowa 10);
13-31 grudnia 2025, Kielce– prezentacja wystawy „Stan wojenny” (Centrum Edukacyjne IPN „Przystanek Historia”, ul. Warszawska 5);
13 grudnia 2025, Kielce, Sandomierz– udział w oficjalnych uroczystościach związanych z 44. rocznicą wprowadzenia w Polsce stanu wojennego;
16 grudnia 2025, Łopuszno– projekcja filmu „Grupy Oporu” oraz wykład „Stan wojenny” (Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury, ul. Włoszczowska 3);
18 grudnia 2025, Kazimierza Wielka– wykład „Stan wojenny 1981-1983” (Miejsko-Gminna i Powiatowa Biblioteka Publiczna im. Mikołaja Reja, ul. Kolejowa 17);
12 grudnia 2025, Olkusz– gra terenowa przypominająca 44. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego;
13 grudnia 2025, Kraków– udział przedstawiciela oddziału IPN w Krakowie w uroczystościach organizowanych przez NSZZ „Solidarność” w katedrze na Wawelu oraz pod Krzyżem Katyńskim;
15 grudnia, Żmiąca– prelekcja dr. Marcina Kasprzyckiego w Sądeckim Domu Spotkań z Historią pt. „Stan wojenny w województwie nowosądeckim”;
Instytut Pamięci Narodowej w Lublinie
8 grudnia, godz. 10.00, Lublin – wykład dyrektora Oddziału IPN w Lublinie, dr. Roberta Derewendy, na temat stanu wojennego dla wychowanków Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Lublinie;
12 grudnia, godz. 9.00–13.00– blok działań edukacyjnych w związku z obchodami 13 grudnia – Dnia Pamięci Ofiar Stanu Wojennego:
prelekcja historyczna, projekcja filmu, spotkanie ze świadkiem historii, przygotowanie ulotek na powielaczu, testy wiedzy (IPN Oddział w Lublinie, ul. Wodopojna 2),
objazd edukacyjny młodzieży szkolnej zabytkowymi autobusami MPK Lublin do dawnej FSC oraz pod pomnik Krzyż Wdzięczności przy Drodze Męczenników Majdanka 14 (złożenie kwiatów) wraz z komentarzem historycznym,
prezentacja wystawy elementarnej IPN „Stan wojenny 1981-1983” (plac Litewski, przed budynkiem Poczty Głównej). Działania zostały wpisane do kalendarza miejskich obchodów 44. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego w Polsce – Dnia Pamięci Ofiar Stanu Wojennego. Podmioty współpracujące przy organizacji rocznicy to m.in.: Wojewoda Lubelski, Marszałek Województwa Lubelskiego, Prezydent Miasta Lublin, Dzielnica Hajdów-Zadębie, Fundacja „Ruchu Solidarności Rodzin”, NSZZ „Solidarność” Region Środkowowschodni.
15 grudnia 2025, Zamość– konferencja naukowo-wspomnieniowa „Świadkowie historii. Stan wojenny w Polsce (1981-1983)” współorganizowana z Akademią Zamojską;
Instytut Pamięci Narodowej w Łodzi
12 grudnia 2025, Zgierz – warsztaty metodyczne dla Wojewódzkiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Zgierzu „Stan wojenny na lekcji historii”, prowadzone przez pracowników Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej w Łodzi;
Instytut Pamięci Narodowej w Olsztynie
12 grudnia 2025, godz. 9.30, Olsztyn– Dzień Pamięci Ofiar Stanu Wojennego, rozstrzygnięcie konkursu wiedzy o PRL, nagrody dla laureatów przekazał IPN (Liceum Ogólnokształcące nr 4 w Olsztynie);
13 grudnia 2025, godz. 17.00, Olsztyn– uroczystości rocznicowe pod Pomnikiem Wolności Ojczyzny z udziałem przedstawicieli IPN;
Instytut Pamięci Narodowej w Opolu
10–12 grudnia 2025, Opole– cykl warsztatów historycznych „Solidarność – droga do wolności” w opolskich szkołach podstawowych;
13 grudnia 2025, godz. 10.00, Opole– uroczystość upamiętniająca ofiary stanu wojennego (Skwer Solidarności);
13 grudnia 2025, woj. opolskie – udział w akcji „Zapal Światło Wolności”, zapalimy Światło Wolności w miejscach pamięci związanych z „Solidarnością” w Brzegu, Głubczycach, Grodkowie, Kędzierzynie-Koźlu, Kluczborku, Nysie, Opolu, Strzelcach Opolskich.
Instytut Pamięci Narodowej w Poznaniu
8 grudnia 2025, Zielona Góra– wykład dla uczniów na temat wprowadzenia stanu wojennego (Szkoła Podstawowa nr 2);
8 grudnia 2025, Poznań– panel dyskusyjny poświęcony książkom dr. Grzegorza Majchrzaka: „Rozpracowanie organów kierowniczych NSZZ „Solidarność” przez Służbę Bezpieczeństwa 1980–1982”; „Stan wojenny. Historia znana, mniej znana i nieznana” (Centrum Edukacyjne IPN „Przystanek Historia”);
13 grudnia 2025, Zielona Góra– wraz z liderami projektu „Silni Polską” z terenu Wielkopolski, Ziemi Lubuskiej i Zachodniopomorskiego zapalimy wspólnie światełko wolności ofiarom stanu wojennego przy pomniku w Zielonej Górze;
13 grudnia, godz. 19.00, Gorzów Wielkopolski– koncert „Piosenki internowanych w nowym brzmieniu” przygotowany przez Biuro Wydarzeń Kulturalnych (katedra Najświętszej Maryi Panny w Gorzowie Wielkopolskim, Stary Rynek).
Instytut Pamięci Narodowej w Radomiu
13 grudnia 2025, godz. 12.00, Radom– naczelnik Delegatury IPN w Radomiu Danuta Pawlik złoży kwiaty przed pomnikiem Radomskiego Czerwca '76;
Instytut Pamięci Narodowej w Rzeszowie
13 grudnia 2025, godz. 15.00, Sanok– konferencja upamiętniająca ofiary stanu wojennego w Sanoku, poświęcona 45. rocznicy powstania NSZZ „Solidarność” i 44. wprowadzenia stanu wojennego w Polsce. Jednym z prelegentów będzie dr Artur Brożyniak z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Rzeszowie, który przedstawi wykład „Początki NSZZ »Solidarność« w Sanoku”;
13 grudnia 2025, Przemyśl, Rudna Wielka – w związku z rocznicą wprowadzenia stanu wojennego pracownicy Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa w Rzeszowie zapalą znicze na mogiłach ofiar stanu wojennego, w ramach akcji „Ofiarom Stanu Wojennego Zapal Znicz Wolności”: Mieczysława Rokitowskiego w Przemyślu i Stanisława Kota w Rudnej Wielkiej;
13 grudnia 2025, Rzeszów– przedstawiciele IPN wezmą udział we Mszy św. za Ojczyznę i ofiary stanu wojennego w kościele farnym w Rzeszowie, złożą kwiaty i zapalą znicze pod krzyżem misyjnym;
16 grudnia 2025, Dzierdziówka– w związku z rocznicą pacyfikacji kopalni „Wujek” pracownicy Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa w Rzeszowie złożą wiązanki kwiatów i zapalą znicze przed upamiętniającym Zbigniewa Wilka pomnikiem w Dzierdziówce, gdzie się urodził oraz przed pomnikiem poświęconym poległym górnikom z KWK „Wujek” na parafialnym cmentarzu w Zaleszanach;
Instytut Pamięci Narodowej w Szczecinie
11 grudnia 2025, Koszalin – dyskusja w Przystanku Historia „Branka '82 – Wojskowe Obozy Internowania” (ul. Zwycięstwa 115);
12 grudnia 2025, Koszalin– 44. rocznica pacyfikacji KWK „Wujek”; uroczystość przy grobie Jana Stawisińskiego na cmentarzu komunalnym w Koszalinie;
13 grudnia 2025, Szczecin– przedstawiciele IPN wraz z działaczami opozycji antykomunistycznej z czasów PRL, w ramach akcji społecznej „Zapal znicz wolności”, zapalą znicze przy pomniku Anioła Wolności na placu Solidarności w Szczecinie;
13 grudnia 2025, Zielona Góra – wraz z liderami projektu „Silni Polską” z terenu Wielkopolski, Ziemi Lubuskiej i Zachodniopomorskiego zapalimy wspólnie światło wolności ofiarom stanu wojennego (przy Pomniku Robotników „Solidarności” w Zielonej Górze);
Instytut Pamięci Narodowej we Wrocławiu
4–12 grudnia, Wrocław, Świdnica, Wołów, Brzezia Łąka– cykl warsztatów dla młodzieży szkolnej „Wyszedłem po słońce. Emil Barchański – najmłodsza ofiara stanu wojennego” oraz prelekcji dot. stanu wojennego (prowadzenie: pracownicy OBEN we Wrocławiu);
11–14 grudnia, Strzelin, Świdnica, Jelenia Góra, Legnica, Lubin, Wałbrzych, Bolesławiec, Głogów, Polkowice, Oleśnica– uroczystości upamiętniające ofiary stanu wojennego, złożenie kwiatów przy ponad 20 pomnikach i tablicach, akcja „Zapal Światło Wolności”;
13 grudnia, godz. 18.00, Wrocław– główne uroczystości upamiętniające ofiary stanu wojennego. Msza w katedrze św. Jana Chrzciciela, udział w akcji „Zapal Światło Wolności”;
16 grudnia, godz. 18.00, Bolesławiec– koncert upamiętniający ofiary stanu wojennego – śpiew: Roman Kowalczyk, gitara: Krzysztof Żesławski (Gminne Centrum Kultury w Bolesławcu).
