Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

https://wroclaw.ipn.gov.pl/wro/aktualnosci/233743,W-tym-jak-najbardziej-chrzescijanskim-ale-i-bardzo-ludzkim-duchu-wyciagamy-do-Wa.html
26.02.2026, 18:28

„W tym jak najbardziej chrześcijańskim, ale i bardzo ludzkim duchu wyciągamy do Was (…) nasze ręce oraz udzielamy wybaczenia i prosimy o nie” - Wrocław, 18 listopada 2025

60 lat temu, 18 listopada 1965 roku – podczas II Soboru Watykańskiego – 34 polskich hierarchów, wśród nich kard. Stefan Wyszyński i Karol Wojtyła, podpisało list Episkopatu Polski zapraszający Episkopat Niemiec na obchody tysiąclecia chrztu Polski.

To właśnie w tym dokumencie padły słynne słowa:

„W tym jak najbardziej chrześcijańskim, ale i bardzo ludzkim duchu wyciągamy do Was (…) nasze ręce oraz udzielamy wybaczenia i prosimy o nie”.

Autorem i inicjatorem „Orędzia biskupów polskich do ich niemieckich braci w chrystusowym urzędzie pasterskim” był abp Bolesław Kominek, metropolita wrocławski. Choć niemieccy biskupi przyjęli zaproszenie, nie zajęli jednoznacznego stanowiska w sprawie granicy na Odrze i Nysie. Stało się to pretekstem dla władz komunistycznych do rozpętania silnej kampanii propagandowej przeciw Kościołowi. Więcej informacji na ten temat. 

Centralne obchody 60. rocznicy wystosowania Orędzia odbyły się dziś pod pomnikiem kard. Bolesława Kominka przy ul. Najświętszej Maryi Panny na Wyspie Piasek. Wzięli w nich udział członkowie episkopatów Polski i Niemiec, Nuncjusz Apostolski oraz przedstawiciele władz obu państw.

IPN we Wrocławiu reprezentował p.o. naczelnika Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN, Jerzy Rudnicki, który złożył kwiaty pod pomnikiem. Następnie, po uroczystej mszy świętej, przewodniczący polskiego i niemieckiego episkopatu podpisali wspólne oświadczenie „Odwaga wyciągniętych rąk”, nawiązujące do Orędzia sprzed 60 lat. Organizatorem wydarzenia było Centrum Historii Zajezdnia.