Instytut Pamięci Narodowej we Wrocławiu

„Jeńcy, więźniowie, kobiety, dzieci, setki NN… czyli tajemnice POLSKIEGO CMENTARZA WOJENNEGO we Wrocławiu” – tak brzmi tytuł nocnego zwiedzania Cmentarza Żołnierzy Polskich przy ul. Grabiszyńskiej, na które zaprasza Oddział Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu wraz z Międzynarodowym Ośrodkiem Szkolenia i Badań nad Dziedzictwem Kultury w Zagrożeniu oraz komendą Chorągwi Dolnośląskiej ZHP.

Cmentarz Żołnierzy Polskich, istniejący w kompleksie cmentarza Grabiszyńskiego, to utworzona pod koniec lat 60. XX wieku nekropolia będąca w rzeczywistości polskim cmentarzem wojennym, spoczywają tam bowiem nie tylko żołnierze, w tym jeńcy wojenni, ale także cywile. Pod 604 indywidualnymi płytami nagrobnymi, spoczywa – ale w kilkudziesięciu masowych grobach – najprawdopodobniej blisko 750 osób, w tym tylko niespełna 200 zidentyfikowanych. Oprócz żołnierzy Września '39 oraz 2 Armii Wojska Polskiego jest tam mnóstwo mogił cywilów: polskich robotników przymusowych i więźniów obozów koncentracyjnych przede wszystkim KL Gross-Rosen. Wśród pochowanych nie brakuje kobiet – spoczywa ich tam przynajmniej blisko 30 (zidentyfikowanych). Są też nastolatkowie i dzieci, a nawet niemowlęta. Wśród pochowanych jest także blisko 30 osób – mężczyzn, kobiet i dzieci – pochowanych pierwotnie na terenie niemieckiego obozu przejściowego i obozu pracy Burgweide (dzisiejsze Sołtysowice). Po wojnie ich szczątki kilkukrotnie zmieniały miejsce spoczynku. Szczątki pozostałych ponad 600 osób również przebyły długą drogę i spoczywały w wielu innych miejscach, także poza Wrocławiem, nim pod koniec lat 60. XX wieku zostały złożone tam, gdzie spoczywają do dziś, czyli na Cmentarzu Żołnierzy Polskich.

Niewykluczone, że to właśnie Cmentarz Żołnierzy Polskich jest nekropolią z najbardziej tragiczną historią spośród wszystkich wrocławskich cmentarzy, a do tego w najpełniejszy sposób odzwierciedla losy okołowojennego Wrocławia i nie tylko. Tragiczna w tym przypadku jest nie tylko historia cmentarza jako miejsca, ale przede wszystkim historia każdej mogiły i każdej osoby spoczywającej na tej nekropolii. Ciała pochowanych na tym cmentarzu osób były kilkukrotnie przenoszone z miejsca na miejsce, po drodze gubione, pozbawione tożsamości, a do tego przez wiele lat spoczywały pod fragmentami płyt nagrobnych niemieckich mieszkańców przedwojennego Wrocławia.

Zaduszkowy spacer po cmentarzu, który odbędzie się w niedzielę 2 listopada, poprowadzą Kamilla Jasińska – zastępca dyrektora Oddziału IPN we Wrocławiu, promotorka tanatoturystyki od lat zaangażowana w popularyzację tego miejsca pamięci, oraz Jacek Cielecki – pracownik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN we Wrocławiu, specjalizujący się m.in. w tematyce jenieckiej.

Zbiórka o godz. 19.00 przy wejściu na cmentarz od strony parkingu. Zachęcamy do zabrania ze sobą białych i/lub czerwonych zniczy.

Tego samego dnia, tj. 2 listopada, zapraszamy na Sołtysowickie Zaduszki z Ludzźmi z Literą P. Szczegóły TUTAJ.