• Youtube
  • Facebook
  • Szukaj

Uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej 80. rocznicę powstania Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” - Kłodzko, 27 września 2025

W Kłodzku, 27 września 2025 r., odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej 80. rocznicę powstania Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” na tych terenach. Komórka kłodzkiego WiN była najprężniej działającą organizacją w strukturach Okręgu Wrocławskiego na terenie całego Dolnego Śląska. Członkowie organizacji rozpracowywali UB, MO, NKWD, WOP oraz więzienie karno-śledcze w Kłodzku.

Inwigilowali członków Polskiej Partii Robotniczej, raportowali o fałszerstwach wokół referendum ludowego w czerwcu 1946 r. i wyborów do Sejmu Ustawodawczego w styczniu 1947 r. Szczegółowe raporty były wysyłane do mjr. Ludwika Marszałka „Zbroi”.

Kłodzka komórka została rozbita w grudniu 1947 r. W tym samym czasie mjr. Ludwik Marszałek, wraz z Władysławem Ciskiem i ppor. Stanisławem Dydo, zostali aresztowani przez UB we Wrocławiu. Proces kłodzkich działaczy przed Wojskowym Sądem Rejonowym we Wrocławiu odbył się 16 sierpnia 1948 r. Z 13 członków grupy trzech poniosło śmierć, pozostali otrzymali drakońskie wyroki. Stanisław Jaskuła, skazany na dożywocie, zmarł w 1952 r. w więzieniu w Rawiczu. Ludwik Duduś, skazany na 12 lat, zmarł również w Rawiczu – w 1951 r. Natomiast por. Jan Klamut, skazany na śmierć, związał swoje losy z zarządem wrocławskiego WiN. 27 listopada 1948 r. Klamut został zamordowany razem z mjr. „Zbroją”, Władysławem Ciskiem i Stanisławem Dydo w więzieniu nr 1 przy ul. Kleczkowskiej, a ich ciała złożono w bezimiennych mogiłach kwater więziennych cmentarza Osobowickiego.

Organizatorem wydarzenia było Kłodzkie Stowarzyszenie Społeczno-Historyczne. Oprócz lokalnej społeczności, na uroczystości obecne były rodziny represjonowanych i zamordowanych żołnierzy, w tym syn mjr. Ludwika Marszałka – Krzysztof Marszałek, oraz wnuk mjr. Adama Lazarowicza – Przemysław Lazarowicz. W uroczystości udział wzięli: dr Krzysztof Łagojda i Kamila Bałchanowska-Łagojda. Historię Zrzeszenia „WiN” w Kłodzku i na Dolnym Śląsku przedstawił, na prośbę organizatorów, dr Krzysztof Łagojda.

do góry