Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

https://wroclaw.ipn.gov.pl/wro/aktualnosci/229161,45-rocznica-podpisania-porozumienia-walbrzyskiego-z-udzialem-dr-Grzegorza-Waligo.html
26.02.2026, 18:28

45. rocznica podpisania porozumienia wałbrzyskiego z udziałem dr. Grzegorza Waligóry, Naczelnika Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN we Wrocławiu - Wałbrzych, 2 września 2025

W 45. rocznicę podpisania porozumienia wałbrzyskiego odbyły się uroczystości upamiętniające to ważne wydarzenie w historii regionu i całej Polski. Uroczystości rozpoczęły się od wystąpień prezydenta Wałbrzycha Romana Szełemeja, Kazimierza Kimso, przewodniczącego Zarządu Regionu Dolny Śląsk NSZZ „Solidarność”, oraz posła na Sejm RP Ireneusza Zyski.

Kolejnym punktem obchodów było złożenie kwiatów pod tablicami upamiętniającymi strajk na Szybie Julia oraz na Szybie Chwalibóg. Oddano w ten sposób hołd bohaterom sierpnia 1980 roku. To właśnie tamte wydarzenia stały się początkiem wałbrzyskiego porozumienia – jednego z kluczowych dokumentów, który obok porozumień gdańskich, szczecińskich i jastrzębskich, otworzył drogę do powstania „Solidarności” – wielkiego, ogólnopolskiego ruchu społecznego.

Następnie uroczystości przeniosły się do przestrzeni Starej Kopalni. Spotkanie prowadził Sławomir Bielakiewicz, zastępca przewodniczącego Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” Dolny Śląsk. Wzięli w nim udział m.in. przedstawiciele „Solidarności”, uczestnicy tamtych wydarzeń sprzed 45 lat oraz mieszkańcy regionu.

Podczas tej części uroczystości Kazimierz Kimso wręczył odznaczenia 45. rocznicy Solidarności trzem osobom: Józefowi Zalewskiemu, Kazimierzowi Wrzoskowi oraz Jerzemu Langerowi. Do medali dołączono jakże ważne słowa, odczytane przez Kazimierza Kimso, niosące przesłanie o znaczeniu tych wyróżnień i wartościach, które one symbolizują. Brzmiała ona:

Solidarność, która swój początek i swoją siłę bierze z natury pracy ludzkiej, a więc z prymatu osoby ludzkiej nad rzeczami, będzie umiała tworzyć narzędzia dialogu i współpracy pozwalające rozwiązywać sprzeczności bez dążenia do zniszczenia przeciwnika. Stwierdzenie, że można świat pracy uczynić światem sprawiedliwości, nie jest utopią.

Instytut Pamięci Narodowej we Wrocławiu reprezentował dr Grzegorz Waligóra, Naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN we Wrocławiu, który wygłosił prelekcję o znaczeniu porozumienia wałbrzyskiego w kontekście narodzin „Solidarności”. Przy tej okazji zaprezentował także książkę „Narodziny Solidarności na Dolnym Śląsku” – pierwszy tom nowej serii popularnonaukowej poświęconej wydarzeniom sierpnia 1980 r., w której znalazło się również porozumienie wałbrzyskie, pokazując jak Wałbrzych – obok Wrocławia i innych miast regionu – wpisał się w proces narodzin wielkiego ruchu, który zmienił oblicze Polski.

Rocznica porozumienia wałbrzyskiego to nie tylko powrót pamięcią do wydarzeń sprzed 45 lat. To także zobowiązanie, by dziedzictwo odwagi i solidarności tamtego pokolenia wciąż było obecne w naszej codzienności.