Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

https://wroclaw.ipn.gov.pl/wro/aktualnosci/229122,1-wrzesnia-1939-roku-swiat-pograzyl-sie-w-wojnie-My-pamietamy-o-polskich-ofiarac.html
26.02.2026, 18:29

1 września 1939 roku świat pogrążył się w wojnie. My pamiętamy o polskich ofiarach i naszych bohaterach - Wrocław, 1 września 2025

Pod Pomnikiem Żołnierzy Wojska Polskiego na Cmentarzu Żołnierzy Polskich przy ul. Grabiszyńskiej, oddano hołd wszystkim bohaterom i ofiarom II wojny światowej w 86. rocznicę jej wybuchu. 1 września to także Dzień Weterana Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej.

W wydarzeniu wzięli udział m.in. Zastępca Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych – minister Michał Syska, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Michał Jaros, Wicewojewoda Dolnośląski dr Piotr Sebastian Kozdrowicki, dyrektor wrocławskiego IPN dr hab. Kamil Dworaczek, Wiceprezydent Wrocławia Michał Młyńczak, woskowi, kombatanci, duchowni, uczniowie mieszkańcy Wrocławia i Dolnego Śląska.

W trakcie uroczystości minister Michał Syska wręczył Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości nadany przez pani Magdalenie Szymerowskiej oraz medal „Pro Bono Poloniae” profesorowi Stanisławowi Ułaszewskiemu. W ceremonii wręczenia odznaczeń uczestniczyli również: Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Michał Jaros oraz Wicewojewoda Dolnośląski dr Piotr Sebastian Kozdrowicki.

W swoim przemówieniu dyrektor wrocławskiego IPN dr hab. Kamil Dworaczek powiedział, że pomimo tego, że Polska stanęła samotnie do walki z dwiema potęgami totalitarnymi i przegrała bitwę, to nie przegrała wojny.

- Wojsko Polskie nie zostało zniszczone. Żołnierz polski nie złożył broni. Wypędzony z ojczyzny, walczył dalej – gromił i wypędzał Niemców: z Francji, z Belgii, Holandii i Włoch. To Polacy wyzwolili Bredę w Holandii, bili się pod Driel, zdobywali Bolonię. Nieśli wolność innym narodom, gdy własnej ojczyzny nie mogli wyzwolić. I co niezwykłe – pamięć o tych czynach przetrwała tam do dziś (…) Jak powiedział generał Stanisław Maczek: „Żołnierz polski walczy o wolność wszystkich narodów, ale umiera tylko dla Polski.” To zdanie oddaje sens tamtego wysiłku i ofiary. Politycznie Polska tę wojnę przegrała – zwycięstwo nie przyniosło nam wolności, lecz kolejne zniewolenie. Ale militarnie polski żołnierz tę wojnę wygrał. Wszędzie, gdzie walczył, pozostawił po sobie zwycięstwo i wdzięczną pamięć. Dlatego dziś, wspominając 1 września, oddajemy hołd żołnierzom, którzy choć przegrali bitwę, wygrali wojnę o honor i pamięć. Dzięki nim Polska – choć uwięziona – nigdy nie została pokonana duchem. Cześć i chwała bohaterom!

Podczas uroczystości odczytano nazwiska żołnierzy września 1939 roku spoczywających na tym cmentarzu. Po Apelu Pamięci i salwie honorowej delegacje złożyły wiązanki kwiatów. Organizatorami wydarzenia byli: Dolnośląski Urząd Wojewódzki we Wrocławiu, Instytut Pamięci Narodowej Oddział Wrocław oraz Garnizon Wrocław.