• Youtube
  • Facebook
  • Szukaj

45. rocznica śmierci legendy wileńskiej konspiracji – Wrocław, 30 maja 2025

Stanisław Kiałka, urodził się 7 września 1911 r. w Słupi Kapitulnej k. Rawicza, zmarł 45 lat temu – 30 maja 1980 r. we Wrocławiu. Został pochowany na cmentarzu św. Wawrzyńca przy ul. Bujwida. Wstąpił do wojska we wrześniu 1939 roku, a następnie poświęcił się pracy konspiracyjnej, przerywając obraną wcześniej drogę zakonnika.

30.05.2025

Był żołnierzem Okręgu Wilno ZWZ-AK, gdzie m.in stworzył i kierował komórką legalizacji, zajmującą się zaopatrywaniem ludzi podziemia w dokumenty. W różnych okresach, szef kwatermistrzostwa, łączności oraz finansów wileńskiej konspiracji.

Na początku 1942 r. awansowany przez ppłk. Aleksandra Krzyżanowskiego, komendanta Okręgu Wilno ZWZ-AK, do stopnia podporucznika i mianowany jego adiutantem. Brał udział w bezpośrednich działaniach dywersyjnych i zbrojnych m.in. został ranny podczas boju o Wilno 7 lipca 1944 r. Do działalności konspiracyjnej wrócił w momencie przejęcia Wileńszczyzny przez sowietów. Aresztowany przez NKWD 24 stycznia 1945 r. został skazany na 15 lat katorgi, która została później skrócona do 11 lat. Spędził je na Workucie. Wśród łagierników zasłynął jako osoba podtrzymująca ich na duchu. Wykorzystywał w tym celu swoje wyjątkowe zdolności artystyczne. Po powrocie do kraju w 1956 r. osiedlił się we Wrocławiu. Mimo stałego nadzoru ze strony funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa, prowadził intensywne działania dokumentujące dzieje Okręgu Wilno AK. Razem z żoną Wandą Cejko-Kiałką (od 1941 w konspiracji wileńskiej, aresztowana i skazana na 20 lat katorgi) zasłużyli na nazwanie Ich historykami-dokumentalistami polskiego czynu zbrojnego na Wileńszczyźnie.

Stanisław Kiałka był legendą konspiracji skierowanej przeciwko niemieckiemu i sowieckiemu okupantowi, człowiekiem niezwykłego charakteru i niepospolitych talentów. W 45. rocznicę Jego śmierci pracownicy Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN we Wrocławiu zapalili symboliczny Znicz Pamięci na grobie weterana walk o wolność i niepodległość Polski.

Autor: Wojciech Trębacz

do góry