English version
Budynek będący obecnie siedzibą Zespołu Szkół nr 9 – obejmującego Szkołę Podstawową nr 45 im. Janusza Kusocińskiego oraz Ogólnokształcącą Szkołę Muzyczną I stopnia nr 2 im. Fryderyka Chopina – to gmach o przedwojennej metryce. Wznoszony w latach 1927–1928 i otwarty w Wielkanoc 1928 roku, do przełomu 1944 i 1945 roku był siedzibą miejskiej Szkoły Ludowej im. Friedricha Eberta (Friedrich Ebert Schule). W sierpniu 1944 roku w gmachu tej szkoły utworzono zbiorczy obóz pracy dla cywilnej ludności deportowanej z powstańczej Warszawy. W większości były to kobiety z dziećmi w różnym wieku – w sumie przynajmniej 800 osób. Pomieszczenia obozowe znajdowały się w parterowej części budynku, w dwóch dużych salach gimnastycznych oraz w kilku pomieszczeniach pomocniczych. Warunki bytowe i sanitarne były dramatyczne. Sale były przepełnione, nieogrzewane. Szerzyły się choroby i epidemie, które obok głodowych racji żywnościowych stanowiły główną przyczynę zgonu dzieci. Kobiety pracowały m.in. w pobliskich zakładach pracy. Obowiązek pracy obejmował także dzieci w wieku od dziesiątego roku życia, te młodsze zajmowały się natomiast czyszczeniem obozowych toalet. Obóz funkcjonował aż do końca wojny, ale w czasie oblężenia miasta zmienił swoje przeznaczenie. Pod koniec stycznia 1945 roku większość kobiet wraz z dziećmi została przeniesiona do innych obozów, a na terenie szkoły zakwaterowano mężczyzn, którzy pracowali m.in. na pobliskiej budowie lotniska w rejonie dzisiejszego placu Grunwaldzkiego. O ciemnej karcie dziejów tego obiektu przypominają dwie tablice pamiątkowe zainicjowane przez Klub Ludzi ze Znakiem P i ufundowane przez Towarzystwo Miłośników Wrocławia. W maju 1976 roku odsłonięto tablicę na I piętrze budynku (na zdjęciu poniżej), natomiast w kwietniu 1986 roku – cegiełkę na elewacji jednej z sal gimnastycznych.
W programie okolicznościowej uroczystości m.in. uroczysty apel i złożenie kwiatów pod tablicą pamiątkową. Wstęp wolny! Zapraszamy!