English version31 października 2024 r., podczas konferencji prasowej z udziałem prezesa IPN dr. Karola Nawrockiego oraz dyrektor Archiwum IPN Marzeny Kruk, zainaugurowaliśmy ogólnopolską kampanię informacyjną o programie IPN „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką w latach 1939–1945”. To kolejny etap realizacji projektu. Szukamy osób, które pomogą nam udokumentować te represje i dzięki którym będziemy mogli wpisać nazwiska kolejnych osób do naszej bazy straty.pl – wirtualnego pomnika bohaterów II wojny światowej. Wiele ofiar niemieckich represji z czasu II wojny światowej pozostaje bezimienna. Nie doczekały się upamiętnienia, a ich historie mogłyby pozostać zapomniane, gdyby nie program straty.pl.
Baza, od wielu lat uzupełniana przez archiwistów Instytutu Pamięci Narodowej, zawiera 5,5 miliona rekordów. Aby ją dokończyć potrzebna jest pomoc wolontariuszy i społeczeństwa.
– Jesteście Państwo potrzebni do tego, aby odnaleźć wszystkie ofiary II wojny światowej, waszych pradziadków, wasze prababcie, babcie, dziadków czy waszych rodziców, o których wiecie w swoich domach i w swoich rodzinach, a o których nie wie jeszcze Rzeczpospolita Polska.
– mówił prezes IPN, apelując o udział w projekcie.
– Gdy spojrzycie w oczy ofiar II wojny światowej, Polek i Polaków, których zdjęcia będą zamieszczone na bilbordach i w materiałach, które będziemy rozdawać w całej Polsce, to zobaczycie historię życia gasnącego przez okrucieństwo niemieckiego narodowego socjalizmu. Apeluję do Państwa o zaangażowanie w ten projekt nie tylko dla przeszłości i historii, ale także dla historycznej prawdy. Stwórzmy wspólnie cyfrowy pomnik pamięci, jedyny taki w historii Polski
– zachęcał dr Karol Nawrocki.
Marzena Kruk, dyrektor Archiwum IPN, podkreśliła, że archiwiści i historycy od wielu lat realizują program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką w latach 1939–1945”, bazując na dokumentach zgromadzonych w archiwach w Polsce, publikowanych we wspomnieniach i relacjach, ale także korzystając z informacji, które w znikomym jak dotąd wymiarze, przesyłają do IPN Polacy. Przez ostatnie dwa lata baza została uzupełniona o blisko 1 milion nowych nazwisk, 1 milion nowych informacji.
– Aby ta baza stała się pełna musimy poprosić Polaków o pomoc, aby razem z nami budowali pamięć o ofiarach II wojny światowej. Aby podzielili się z nami informacjami, które są w rodzinach i w domach. (…) Mamy nadzieję, że dzięki tej akcji, wolontariuszom i mediom, które opowiedzą o projekcie straty.pl rodziny się do nas odezwą i pomogą nam ten niematerialny pomnik ofiar II wojny światowej wznieść.
Dyrektor Archiwum IPN dodała, że szukamy informacji nie tylko o ofiarach śmiertelnych, ale także o ofiarach wszelkich innych represji, aresztowanych, więzionych w obozach pracy, obozach koncentracyjnych, deportowanych, przesiedlonych, wywożonych na roboty przymusowe. Zbieramy informacje o żołnierzach przymusowo wcielonych do okupacyjnej armii.
– Mamy nadzieję że Polacy opowiedzą nam te historie, że podzielą się z nami tymi informacjami. Tylko razem możemy sprawić, żeby pamięć o tych ludziach, którzy oddali swoje życie, zostali zamordowani lub byli represjonowani podczas II wojny światowej, była zachowana
– mówiła Marzena Kruk, zachęcając do zapoznania się ze stroną projektu straty.pl a także do odwiedzenia oddziałów i delegatur IPN w całej Polsce.
Obejrzyj zapis konferencji na kanale IPNtv.
Wiele ofiar niemieckich represji z czasu II wojny światowej pozostaje bezimienna. Nie doczekały się upamiętnienia, a ich historie mogłyby pozostać zapomniane, gdyby nie program straty.pl. Chcemy przywrócić im pamięć, aby przyszłe pokolenia Polaków pamiętały, jak wielu zwykłych obywateli było poddawanych represjom, a tysiące z nich zapłaciło za wolność najwyższą cenę.
Czasu jest coraz mniej. Większość świadków tamtych wydarzeń już odeszła. Dlatego tak ważne jest dotarcie do osób, które mogą podzielić się swoimi wspomnieniami, relacjami swoich rodziców, dziadków, krewnych i dokumentami.
Pragniemy dotrzeć do jak najszerszego grona odbiorców, szczególnie do rodzin, które mogą nie wiedzieć, że:
- istnieje możliwość odnalezienia informacji o losach bliskich w bazie IPN straty.pl,
- można uzupełnić dane w bazie,
- można zgłosić osoby, których jeszcze w niej nie ma.
Apelujemy do rodzin, instytucji i świadków historii o pomoc w uzupełnianiu danych o ofiarach, których losy nie zostały dotąd udokumentowane.
W ramach ogólnopolskiej kampanii informacyjnej 31 października 2024 r. na ulicach polskich miast pojawią się wolontariusze ubrani w koszulki z logo IPN. Będą nie tylko rozdawać ulotki i broszury informacyjne, ale także udostępnią formularze zgłoszeniowe do bazy. Każdy, kto ma informacje o osobach, które mogą zostać ujęte w bazie, będzie mógł wypełnić formularz na miejscu, albo wypełniony odesłać do Instytutu Pamięci Narodowej na podany tam adres.
W wielu miejscach w Polsce pojawią się także plakaty przedstawiające wybrane osoby, które figurują w bazie straty.pl. Na niektórych plakatach znajdą się wizerunki osób, których tożsamości nie udało się jeszcze ustalić, przez co informacji o nich nie ma jeszcze w bazie Instytutu. Pochodzą jednak z zasobu archiwalnego IPN i mogą być kluczem do odkrycia kolejnych historii. Mamy nadzieję, że dzięki tym plakatom ofiary niemieckiej okupacji przestaną być anonimowe. Bo żadna historia nie może zostać zapomniana!