Nawigacja

Aktualności

Odsłonięcie obelisku wraz z tablicą poświęconą żołnierzom Armii Krajowej - Dziadowa Kłoda, 4 stycznia 2024

4 stycznia 2023 roku w dniu odwołującym się do 80. rocznicy operacji „Burza”, w miejscowości Dziadowa Kłoda odsłonięto obelisk wraz z tablicą poświęconą żołnierzom Armii Krajowej. Upamiętnienie powstało wysiłkiem Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN we Wrocławiu, Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Dolnośląski i władz gminy Dziadowa Kłoda.

Zabierając głos w czasie uroczystości, naczelnik OBUWiM Wojciech Trębacz podkreślił wyjątkowość batalionu Armii Krajowej „Giewont”, działającego m.in. na terenie ziemi sycowskiej. Wskazał, że historia Polskiego Państwa Podziemnego na obszarze dzisiejszego województwa dolnośląskiego nie ma porównywalnych przykładów w czasie II wojny światowej.

W ramach uroczystości, odbywającej się zgodnie z ceremoniałem wojskowym prowadzonym przez oficerów i żołnierzy z oleśnickiego garnizonu Wojska Polskiego, zostały wręczone medale pamiątkowe „Wierni Akowskiej Przysiędze” oraz medale i odznaki od Związku Piłsudczyków Rzeczpospolitej Polskiej. Wśród uhonorowanych znaleźli się pracownicy Oddziału IPN we Wrocławiu: Sylwia Krzyżanowska i Wojciech Trębacz.

Korzenie akowskiej konspiracji na ziemi sycowskiej i oleśnickiej są ściśle związane z oporem przeciwko Niemcom po wrześniu 1939 roku w powiatach granicznych II Rzeczpospolitej. W powiecie kępińskim (dzisiejsze powiaty kępiński i ostrzeszowski) od 1939 roku rodziły się różne formy buntu i oporu przeciwko hitlerowskiemu okupantowi m.in. organizacje narodowe. Powstały również struktury Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej. W okresie późniejszym mieszkańcy tego powiatu jako pracownicy przymusowi i osoby poszukiwane tworzyli struktury konspiracyjne ZWZ-AK na ziemi sycowskiej, namysłowskiej i oleśnickiej.

Pod koniec 1943 r. na miejsce wcześniejszego Obwodu Ostrzeszowsko-Kępińskiego ZWZ-AK powołano i ukształtował się Samodzielny Obwód Zewnętrzny Okręgu Poznańskiego AK krypt. „Reduta” (SOZOPAK) z jednostkami organizacyjnymi w Kępnie, Ostrzeszowie, Namysłowie, Sycowie i Oleśnicy obejmującej częściowo Wrocław. Sztab znalazł się poza granicami przedwojennymi („Za słupki” w Namslau – Namysłowie). Prężnie działający Obwód AK został wyróżniony poprzez usamodzielnienie na prawach Inspektoratu. Oddziały prowadziły działalność konspiracyjną i stricte partyzancką.

SOZOPAK „Reduta” składał się z 5 Podobwodów – Batalionów. W tym Batalionu „Za słupkami”, krypt,. Giewont” – miasto Glausche (Głuszyna) w pow. namysłowskim i Kunzendorf (Dziadowa Kłoda) w pow. sycowskim, sięgając od pow. sycowskiego i częściowo oleśnickiego, aż po Milicz. Żołnierze batalionu „Giewont” zostali poddani licznym represjom ze stronu niemieckiego okupanta. Koniecznie należy wymienić męczeńską śmierć kilkudziesięciu z nich w obozach koncentracyjnych. Uszczegółowienie imienne wymaga jeszcze dalszych uzupełnień.

Do dzisiaj w Dziadowej Kłodzie licznie zamieszkują krewni Akowców z „Giewonta”. Znajdują się tutaj również groby dowódców i żołnierzy. Batalion „Giewont” jednoznacznie zapisuje się w historii Polskiego Państwa Podziemnego na terenie Dolnego Śląska jako najbardziej wyrazisty i obszerny przejaw działalności Armii Krajowej. Pomnik w Dziadowej Kłodzie staje w jednym szeregu obok wrocławskich upamiętnień: na Dworcu Głównym (zamach bombowy 23 kwietnia 1943) i pomnika AK na cmentarzu Św. Rodziny na Sępolnie (żołnierze „Szarego” z batalionu „Młota”).

 

do góry