Instytut Pamięci Narodowej - Wrocław

https://wroclaw.ipn.gov.pl/wro/aktualnosci/154231,11-listopada-w-drukach-Solidarnosci-Walczacej-Wroclaw-11-listopada-2021.html
28.02.2026, 20:52

11 listopada w drukach „Solidarności Walczącej” – Wrocław, 11 listopada 2021

W PRL-u 11 listopada był świętem zakazanym. Wszelkie próby obchodzenia rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości były przez komunistów karane i dławione. Święto pozostawało symbolem Polski Niepodległej, do której odwoływali się również działacze podziemnej „Solidarności Walczącej” Kornela Morawieckiego, walczący o przekazanie społeczeństwu prawdy historycznej.

11.11.2021

W zasobach Oddziału IPN we Wrocławiu znajdują przykłady wydawnictw SW, będące świadectwem prób wskrzeszania myśli niepodległościowej w oparciu o druki zwarte, ulotki, znaczki. Te ostatnie, emitowane przez podziemną pocztę, oprócz edukowania patriotycznego odbiorców, były „cegiełkami” kolportowanymi w celu pozyskania funduszy na działalność niepodległościową.

Dystrybucja prowadzona była w kraju i za granicą. Tematyka nawiązywała do zakazanych przez komunistów rocznic ważnych wydarzeń historycznych, w tym 11 listopada, przypominała postacie związane z polskim ruchem niepodległościowym (Józef Piłsudski, Roman Dmowski), prezentowała sylwetki aresztowanych przez bezpiekę przywódców podziemia, ukazywała tematykę religijną i hierarchów kościoła katolickiego (papieża Jana Pawła II, kardynała Stefana Wyszyńskiego).

Dodawane do znaczków okolicznościowe koperty, kartki, pieczątki uatrakcyjniały konspiracyjną filatelistykę. We Wrocławiu autorem artystycznie wykonanych grafik do znaczków było małżeństwo Małgorzata i Jacek Jaśkiewiczowie. Prezentujemy dalej przykładowe  druki SW związane z 11 listopada.

Na 2022 r., kiedy przypada 40. rocznica powstania SW, Archiwum Oddziału IPN we Wrocławiu przygotowało kalendarz ścienny ukazujący kierunki działalności niepodległościowej i ludzi organizacji Kornela Morawieckiego, która w latach 80. XX w. walczyła o Polskę Wolną i Solidarną. Jako wydawnictwo edukacyjne będzie przeznaczony do bezpłatnej dystrybucji.

Tekst: Tomasz Balbus, Magda Wysocka