Nawigacja

Aktualności

Walerian Tewzadze - Gruzin w służbie Polsce

26 maja na cmentarzu komunalnym w Dzierżoniowie uczciliśmy pamięć Waleriana Tewzadze, gruzińskiego, kontraktowanego podpułkownika dyplomowanego Wojska Polskiego, który wyemigrował do Polski po utracie przez Gruzję niepodległości w 1921 roku.

Wśród zaproszonych gości byli m. in. p.o. Ambasador Gruzji w Polsce Nino Baakashvili, Wicewojewoda Dolnośląski Jarosław Kresa, Przewodniczącego Sejmiku Województwa Dolnośląskiego Andrzej Jaroch, Przewodniczący Rady Miejskiej Wrocławia Bohdan Aniszczyk, Starosta Dzierżoniowski Grzegorz Kosowski i Burmistrz Dzierżoniowa Dariusz Kucharski.

Uroczystości na dzierżoniowskim cmentarzu poprowadził Wojciech Trębacz, Naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętnienia Walk i Męczeństwa IPN we Wrocławiu. Na wstępie zaznaczył, że środowe uroczystości są częścią projektu "Ocalamy", który we współpracy z Dolnośląskim Urzędem Wojewódzkim, ma na celu uczczenie i ratowanie miejsc pochówku osób, które oddały swoje życie w walce o Polskę.

Jarosław Kresa, wicewojewoda dolnośląski, podkreślił, że to niezwykłe życie pułkownika zgromadziło tak liczną rzesze delegacji w kolejna rocznicę uzyskania przez Gruzję niepodległości. On i wielu jego przyjaciół z Gruzji walczyło ramię w ramię z polskimi żołnierzami. Uznali Polskę za swój drugi dom. Poświęcili za nią życie. Zasłużyli na wdzięczności Polski i Polaków. Z kolej Pani Ambasador wyraziła wielką radość z faktu możliwości wspólnego świętowania już 103 rocznicy uzyskania przez Gruzję niepodległości. Podziękowała za miłość i przyjaźń jaka istnieje między narodem gruzińskim i polskim, która trwa już wiele lat. Andrzej Jaroch wyraził dumę z faktu, że polskie instytucje honorują groby bohaterów.

Takie okazje idealnie pielęgnują relacje między naszymi narodwami. Niech życje niepodległa i wolna Gruzja! - zakończył przewodniczący Jaroch

Grzegorz Macko, wicemarszałek województwa dolnośląskiego, wyraził radość z faktu tak owocnej współpracy między Dolnym Śląskiem, a Adżarii w Gruzji. Relacja między regionami jest kolejnym dowodem owocnej współpracy między naszymi krajami. Dominik Kłosowski, przewodniczący Komisji Kultury i Współpracy z Zagranicą miasta Wrocławia zaznaczył, że oba narody, polski u gruziński, pamięta o swich bohaterach i naszej wspólne spotkanie przy grobie płk Tewzadze jest tego najlepszym dowodem. Dariusz Kucharski zauważył, że teraz obchodzony w Polsce 26 maja Dzień Matki będzie się nam kojarzyć również z dniem niepodległości Gruzji. Dla Dzierżoniowa płk Tewzadze jest ważną postacią. To on był prezesem spółdzielni mieszkaniowej, która miała bardzo duży wpływ na rozwój mieszkalnictwa w Dzierżoniowie. Konsul Honorowy Gruzji Wojciech Wróbel podkreślił wagę polityi gestów, która jest jedną z podstaw w budowaniu wzajemnyc relacji. Zmarły prezydent Lech Kaczyński doskonale to rozumiał i był jednym z filarów przyjaźni gruzińsko-polskiej.

Podpułkownik Tewzadze w czasie kampanii polskiej 1939 r. dowodził północnym odcinkiem obrony Warszawy. Za swoją postawę został nagrodzony Krzyżem Srebrnym Virtuti Militari. Po kapitulacji Warszawy trafił do niewoli w Oflagu XI A Osterode, po zwolnieniu powrócił do Polski i pod ps. Tomasz był zastępcą 7. Dywizji Piechoty Armii Krajowej. Po wojnie zamieszkał w Dzierżoniowie, jako Walery Krzyżanowski, gdzie piastował m.in. funkcję prezesa powstającej spółdzielni mieszkaniowej.
Podpułkownik Tewzadze zmarł 13 grudnia 1985 r.
Na grobie podpułkownika umieszczono zdanie z jego testamentu:
 
Jako Gruzin chciałbym być pochowany w Gruzji, ale jestem szczęśliwy, że będę pochowany na ziemi szlachetnego i dzielnego Narodu Polskiego.

 

 

do góry